Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 24
यज्ञसमापन-दक्षिणा-आवभृथस्नान-वर्णनम्
Completion of the Sacrifice, Gifts, and Avabhṛtha Bath
Devanagari script
प्रजास्तमन्वरज्यन्त बालमप्यमितौजसम् / नवं च शुक्लपक्षादौशीतांशुमचिरोदितम्
Transliteration
prajāstamanvarajyanta bālamapyamitaujasam / navaṃ ca śuklapakṣādauśītāṃśumaciroditam
Translation
Dân chúng cũng theo mến cả vị thiếu niên có uy lực vô lượng ấy, như vầng trăng non vừa mới mọc vào đầu nửa tháng sáng.
Word by Word
प्रजाःthe subjects/people
प्रजाः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), प्रथमा (1st), बहुवचन (Plural)
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
अन्व्after/following
अन्व्:
सम्बन्ध (Preverb)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग)
Formउपसर्ग (preverb) ‘after/following’; रज्यन्त इत्यस्य सह
अरज्यन्तbecame attached/grew devoted
अरज्यन्त:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootरञ्ज् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (Plural); आत्मनेपदम्; उपसर्गेण—अनु+रञ्ज्
बालम्(though) young
बालम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd), एकवचन (Singular); तम् इति विशेषणम्
अपिeven though
अपि:
सम्बन्ध (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), अप्यर्थे (even/though)
अमितौजसम्of immeasurable vigor
अमितौजसम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootअमित + ओजस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd), एकवचन (Singular); समासः—षष्ठी/कर्मधारय-प्रायः: अमितम् ओजः यस्य/अमितं ओजः (of immeasurable vigor)
नवम्new
नवम्:
कर्मविशेषण (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd), एकवचन (Singular); शीतांशुम् इति विशेषणम्
चand
च:
सम्बन्ध (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
शुक्लपक्षादौat the start of the bright fortnight
शुक्लपक्षादौ:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location-time)
TypeNoun
Rootशुक्लपक्ष + आदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी (7th/Locative), एकवचन (Singular); समासः—तत्पुरुष: शुक्लस्य पक्षस्य आदौ (at the beginning of the bright fortnight)
शीतांशुम्the moon
शीतांशुम्:
उपमान (Upamāna/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootशीतांशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
अचिरोदितम्recently risen
अचिरोदितम्:
उपमानविशेषण (Qualifier of standard)
TypeAdjective
Rootअचिर + उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया (2nd), एकवचन (Singular); क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) उदित (risen) with उपसर्ग/पूर्वपद ‘अचिर’ (not long ago); शीतांशुम् इति विशेषणम्