Adhyaya 52

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सगरचरिते ऽसमञ्जसत्यागो नामैकपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः // ५१// जैमिनिरुवाच त्यक्त्वा पुत्रं स धर्मात्मा सगरः प्रेम तद्गतम् / धर्मशीले तदा वाले चकारांशुमति प्रभुः

Như vậy, trong Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, phần giữa do Vāyu thuyết, ở upoddhāta-pāda thứ ba của Sagaracarita, là chương thứ 51 mang tên “Từ bỏ Asamañjasa”. Jaimini nói: bỏ người con ấy, Sagara bậc hiền đức đặt tình thương vào nơi xứng đáng; khi ấy đấng chúa tể dành ân tình cho cậu bé đức hạnh Aṃśumān.

Verse 2

एतस्मिन्नेव काले तु सुमत्यास्तनया नृप / ववृधुः सघशः सर्वे परस्परमनुव्रताः

Cũng vào thời ấy, tâu đại vương, các con trai của Sumati đều lớn lên theo từng nhóm, nương theo và noi theo lẫn nhau.

Verse 3

वज्रसंहननाः क्रूरा निर्दया निरपत्रपाः / अधर्मशीला नितरामेकघर्माण एव च

Họ cứng rắn như kim cương, hung bạo, vô tình và không biết hổ thẹn. Họ sống theo adharma và cực kỳ cố chấp, chỉ bám vào một ý niệm.

Verse 4

एककार्याभिनिरताः क्रोधना मूढचेतसः / अधृष्याः सर्वभूतानां जनोपद्रवकारिणः

Họ chỉ chuyên chú vào một việc, nóng giận và tâm trí mê muội; dường như không thể khuất phục đối với mọi loài, và là kẻ gây tai họa cho dân chúng.

Verse 5

विनयाचा रसन्मार्गनिरपेक्षाः समन्ततः / बबाधिरे जगत्सर्वमसुरा इव कामतः

Bỏ mặc đức khiêm cung, lễ nghi và con đường thiện, họ bức hại khắp bốn phương theo dục vọng của mình, như loài A-tu-la, khiến cả thế gian khổ não.

Verse 6

विध्वस्तयज्ञसन्मार्गं भुवनं तैरुपद्रुतम् / निःस्वाध्याय वषट्कारं बभूवार्तं विशेषतः

Vì sự quấy nhiễu của họ, con đường chân chính của tế lễ yajña bị phá hủy; cõi đời bị áp bức, vắng việc tự tụng học (svādhyāya) và tiếng hô vaṣaṭ, nên đặc biệt thống khổ.

Verse 7

विध्वस्यमाने सुभृशं सागरैर्वरदर्पितैः / प्रक्षोभं परमं जग्मुर्देवासुरमहोरगाः

Khi các đại dương kiêu căng vì được ban ân phúc gây nên sự tàn phá dữ dội, chư thiên, A-tu-la và các đại xà đều rơi vào cơn chấn động tột cùng.

Verse 8

धरासा सागराक्रान्ता न चलापि तदा चला / तपः समाधिभङ्गश्च प्रबभूव तपस्विनाम्

Khi ấy, đất dù bị biển cả tràn lấn vẫn không hề lay chuyển; nhưng công phu khổ hạnh và định (samādhi) của các ẩn sĩ lại bị phá vỡ, đặc biệt nghiêm trọng.

Verse 9

हव्यकव्यपरिभ्रष्टास्त्रिदशाः पितृभिः सह / दुःशेन महाताविष्टा विरिञ्जभवनं ययुः

Các thần Tridasa bị mất phần lễ vật havya–kavya, cùng các Pitṛ, vì cảnh khổ não lớn mà vội đến cung điện của Virinci (Phạm Thiên).

Verse 10

तत्र गत्वा यथान्यायं देवाः शर्वपुरोगमाः / शशंसुः सकलं तस्मै सागराणां विचेष्टितम्

Đến nơi ấy, các thần, với Sarva (Śiva) dẫn đầu, theo đúng lễ nghi đã tâu bày trọn vẹn mọi hành trạng kỳ dị của các đại dương.

Verse 11

तच्छ्रत्वा वचनं तेषां ब्रह्मा लोकपितामहः / क्षणमन्तर्मना भूत्वा जगाद सुरसत्तमः

Nghe lời họ, Brahma—Đại Tổ phụ của các cõi—trầm tư trong chốc lát; rồi bậc tối thượng giữa chư thiên cất lời.

Verse 12

देवाःशृणुत भद्रं वो वाणीमवहिता मम / विनङ्क्ष्यन्त्यचिरेमैव सागरा नात्र संशयः

Hỡi chư thiên, cầu phúc lành đến các ngươi—hãy lắng nghe lời ta cho chăm chú; chẳng bao lâu các đại dương sẽ tiêu vong, không chút nghi ngờ.

Verse 13

कालं कञ्चित्प्रतीक्षध्वं तेन सर्वं नियम्यते / निमित्तमात्रमन्यत्तु स एव सकलेशिता

Hãy đợi một thời gian; chính Kala (Thời gian) điều ngự muôn sự. Mọi điều khác chỉ là duyên cớ bề ngoài; Ngài ấy mới là Đấng Chúa tể của tất cả.

Verse 14

तस्माद्युष्मद्धितार्थाय यद्वक्ष्यामि सुरोत्तमाः / सर्वैर्भवद्भिरधुना तत्कर्त्तव्यमतं द्रितैः

Vì vậy, hỡi các bậc Thiên thần tối thượng, vì lợi ích của các ngươi, điều ta sắp nói, tất cả hãy ngay bây giờ không chần chừ mà coi là bổn phận thiêng liêng để thực hành.

Verse 15

विष्णोरंशेन भगवान्कपिलो जयतां वरः / जातो जगद्धितार्थाय योगीन्द्रप्रवरो भुवि

Từ phần (aṁśa) của Vishnu, Đức Bhagavān Kapila—bậc tối thắng trong hàng người chiến thắng—đã giáng sinh trên cõi đất vì lợi ích của muôn loài, là bậc thượng thủ trong các Yogīndra.

Verse 16

अगस्त्यपीतसलिले दिव्यवर्षशतावधि / ध्यायन्नास्ते ऽधुनांऽभोधावेकान्ते तत्र कुत्र चित्

Dẫu biển đã bị Agastya uống cạn, nay ngài vẫn ngồi thiền định suốt trăm năm thiên giới, ở một nơi cô tịch nào đó giữa đại dương, chẳng rõ nơi đâu.

Verse 17

गत्वा यूयं ममादेशात्कपिलं मुनिपुङ्गवम् / ध्यानाव सानमिच्छन्तस्तिष्ठध्वं तदुपह्वरे

Theo lệnh ta, các ngươi hãy đến gặp Kapila, bậc tối thượng trong hàng hiền triết; mong chờ lúc ngài kết thúc thiền định, hãy đứng đợi ở nơi gần đó.

Verse 18

समाधिविरतौ तस्य स्वाभिप्रायमशेषतः / नत्वा तस्मै वदिष्यध्वं स वः श्रेयो विधास्यति

Khi ngài dừng samādhi, hãy hiểu trọn vẹn ý nguyện của ngài; rồi cúi lạy và thưa bày. Ngài sẽ ban cho các ngươi điều cát tường tối thượng.

Verse 19

समाधिभङ्गश्च मुनेर्यथा स्यात्सागरैः कृतः / कुरुध्वं च तथा यूयं प्रवृत्तिं विबुधोत्तमाः

Hỡi các bậc thiên thần tối thượng! Như các đại dương đã làm tan vỡ định lực của vị hiền triết, các ngài cũng hãy khởi hành động tương ứng như vậy.

Verse 20

जैमिनिरुवाच इत्युक्तास्तेन विबुधास्तं प्रणम्य वितामहम् / गत्वा तं विबुधश्रेष्टं ते कृताञ्जलयो ऽब्रुवन्

Jaimini nói: Nghe vậy, chư thiên đảnh lễ vị Vitāmaha; rồi đến bậc thiên thần tối thượng, chắp tay mà thưa rằng.

Verse 21

देवा ऊचुः प्रसीद नो मुनिश्रेष्ठ वयं त्वां शरणं गताः / उपद्रुतं जगत्सर्वंसागरैः संप्रणश्यति

Chư thiên thưa: Bạch bậc hiền triết tối thượng, xin thương xót chúng con; chúng con đã nương tựa nơi ngài. Toàn thể thế gian đang bị các đại dương quấy nhiễu mà dần diệt vong.

Verse 22

त्वं किलाखिललोकानां स्थितिसहारकारणः / विष्णोरंशेन योगीन्द्रस्वरूपी भुवि संस्थितः

Chính ngài là nguyên nhân của sự tồn tại và sự tiêu hoại của muôn cõi; do phần của Viṣṇu, ngài an trụ nơi trần gian với hình tướng bậc Yogīndra.

Verse 23

पुंसां तापत्रयार्त्तानामार्तिनाशाय केवलम् / स्वेच्छया ते धृतो देहो न तु त्वं तपतां वरः

Chỉ để diệt trừ nỗi khổ của loài người bị thiêu đốt bởi ba thứ thống khổ, ngài tự nguyện mang lấy thân này; hỡi bậc tối thượng trong hàng khổ hạnh, chính ngài không bị nung đốt.

Verse 24

मनसैव जगत्सर्वं स्रष्टुं संहर्तुमेव च / विधातुं स्वेच्छया ब्रह्मन्भवाञ्छक्रोत्यसंशयम्

Hỡi bậc Brahman, chỉ bằng tâm ý, ngài chắc chắn có thể tạo dựng, tiêu diệt và an bài toàn thể thế gian theo ý nguyện của mình.

Verse 25

त्वं नो धाता विधाता च त्वं गुरुस्त्वं परायणम् / परित्राता त्वमस्माकं विनिवर्त्तय चापदम्

Ngài là Đấng tạo tác và an bài cho chúng con; Ngài là Thầy, là nơi nương tựa tối thượng. Ngài là Đấng hộ trì; xin xua tan tai ách cho chúng con.

Verse 26

शरणं भव विप्रेन्द्र विप्रेद्राणां विशेषतः / सागरैर्दह्यमानानां लोकत्रयनिवासिनाम्

Hỡi bậc đứng đầu các hiền sĩ, xin làm nơi nương tựa, nhất là cho hàng Bà-la-môn; và cho cư dân tam giới đang bị các biển cả thiêu đốt.

Verse 27

ननु वै सात्त्विकी चेष्टा भवतीह भवादृशाम् / त्रातुमर्हसि तस्मात्त्वं लोकानस्मांश्च सुव्रत

Quả thật, đó là hành động thuần thiện (sattvika) của bậc như ngài; vì thế, hỡi người giữ hạnh nguyện thanh cao, xin hãy cứu hộ các thế giới và chúng con.

Verse 28

न चेदकाले भगवन्विनङ्क्ष्यत्यखिलं जगत् / जैमिनिरुवाच इत्युक्तः सकलैर्देवैरुन्मील्य नयने शनैः

Hỡi Bhagavan, nếu ngài không ngăn lại trước kỳ hạn, toàn thể thế gian sẽ diệt vong. Jaimini nói: khi chư thiên đều thưa như vậy, người ấy từ từ mở mắt.

Verse 29

विलोक्य तानुवाचेदं कपिलः सूनृतं वचः / स्वकर्मणैव निर्दग्धाः प्रविनङ्क्ष्यन्ति सागराः

Thấy họ, hiền triết Kapila nói lời chân thật dịu dàng— do chính nghiệp của mình, các con của Sagara sẽ bị thiêu đốt và diệt vong.

Verse 30

काले प्राप्ते तु युष्माभिः सतावत्परिपाल्यताम् / अहं तु कारणं तेषां विनाशाय दुरात्मनाम्

Khi thời đến, các ngươi hãy giữ gìn chân lý; còn ta sẽ là nguyên nhân khiến bọn tâm ác ấy bị diệt vong.

Verse 31

भविष्यामि सुरश्रेष्ठा भवतामर्थसिद्धये / मम क्रोधाग्नि विप्लुष्टाः सागराः पापचेतसः

Hỡi các bậc tối thượng trong chư thiên! Vì sự thành tựu của các ngươi, ta sẽ hiện diện; những con của Sagara mang tâm tội đã bị lửa giận của ta thiêu đốt.

Verse 32

भविष्यन्तु चिरेणैव कालोपहतबुद्धयः / तस्माद्गतज्वरा देवा लोकाश्चैवाकुतोभयाः

Những kẻ trí bị thời gian làm tổn hại sẽ chỉ (chịu quả) sau rất lâu; vì thế chư thiên hãy hết ưu phiền, và các cõi đời cũng được an nhiên, không sợ hãi.

Verse 33

भवन्तु ते दुराचाराः क्षिप्रं यास्यन्ति संक्षयम् / तद्यूयं निर्भया भूत्वा व्रजध्वं स्वां पुरीं प्रति

Bọn ác hạnh ấy sẽ mau chóng đi đến diệt vong; vậy các ngươi hãy vô úy mà trở về thành của mình.

Verse 34

कालं कञ्चित्प्रतीक्षध्वं ततो ऽभीष्टमवाप्स्यथ / कपिलेनैवमुक्तास्ते देवाः सर्वे सवासवाः

Hãy đợi một thời gian; rồi các ngươi sẽ đạt được điều mong cầu. Kapila nói như vậy, chư thiên cùng với Đế Thích đều hoan hỷ.

Verse 35

तं प्रणम्य ततो जग्मुः प्रतीताग्निदिवं प्रति / एतस्मिन्नन्तरे राजा सगरः पृथिवीपतिः

Họ đảnh lễ Ngài rồi hoan hỷ lên cõi trời. Trong lúc ấy, vua Sagara, bậc chúa tể mặt đất, (đã đến).

Verse 36

वाजिमेधं महायज्ञं कर्तुं चक्रे मनोरथम् / आहृत्य सर्वसंभारान्वसिष्ठानुमते तदा

Bấy giờ ông khởi ý thực hiện đại tế Vājimedha; theo sự chuẩn thuận của Vasiṣṭha, mọi lễ vật và vật dụng đều được mang về đầy đủ.

Verse 37

और्वाद्यैः सहितो विप्रैर्यथावद्दीक्षितो ऽभवत् / दीक्षां प्रविष्टो नृपतिर्हयसंचारणाय वै

Cùng các Bà-la-môn như Aurva, ông được thọ dīkṣā đúng nghi lễ. Khi đã nhập dīkṣā, nhà vua sẵn sàng cho việc thả ngựa tế lễ đi chu du.

Verse 38

पुत्रान्सर्वान्समाहूय संदिदेश महयशाः / संचारयित्वा तुरगं परीत्य पृथिवीतले

Bậc đại danh (Sagara) triệu tập tất cả các con trai và truyền lệnh: “Hãy cho ngựa đi tuần khắp mặt đất (và hộ vệ nó).”

Verse 39

क्षिप्रं ममान्तिकं पुत्राः पुनराहर्तुमर्हथ / जैमिनिरुवाच ततस्ते पितुरादेशात्तमादाय तुरङ्गमम्

“Hỡi các con, hãy mau chóng đưa nó trở lại bên ta.” Jaimini nói—rồi họ theo lệnh của cha, dắt con ngựa ấy lên đường.

Verse 40

परिचङ्क्रमयामासुः सकले क्षितिमण्डले / विधिचोदनयैवाश्वः स भूमौ परिवर्तिततः

Họ cho nó đi khắp cõi địa cầu; do sự thúc đẩy của định mệnh, con ngựa ấy cứ lang thang trên mặt đất.

Verse 41

न तु दिग्विजयार्थाय करादानार्थमेव च / पृथिवीभूभुजा तेन पूर्वमेव विनिर्जिता

Việc ấy không nhằm chinh phục bốn phương, cũng không chỉ để thu cống nạp; vì vị quân vương ấy đã sớm chinh phục địa cầu rồi.

Verse 42

नृपाश्चोदारवीर्येण करदाः समरे कृताः / ततस्ते राजतनया निस्तोये लवणांबुधौ

Nhờ dũng lực rộng lớn, các vua chúa bị khuất phục và trở thành kẻ nộp cống trong chiến trận; rồi các hoàng tử ấy bước vào biển mặn không nước.

Verse 43

भूतले विविशुर्हृष्टाः परिवार्य तुरङ्गमम्

Họ hân hoan vây quanh con ngựa ấy và bước vào cõi đất.