Shloka 88
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
त्वयैव विदितं सर्वमतः परमरिन्दम / एवं प्रभावो नृपतिः कार्त्तवीर्यो ऽभवद्भुवि
Transliteration
tvayaiva viditaṃ sarvamataḥ paramarindama / evaṃ prabhāvo nṛpatiḥ kārttavīryo 'bhavadbhuvi
Translation
Hỡi bậc tối thượng hàng phục kẻ thù, mọi điều ấy chính ngươi đã biết. Như vậy, trên cõi đất này, vua Kārttavīrya đã hiển lộ uy lực phi thường.
Word by Word
त्वयाby you/to you
त्वया:
करण (Karaṇa/Instrument/Agent)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
एवindeed
एव:
सम्बन्ध (Particle/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle), अवधारणार्थ
विदितम्known
विदितम्:
विधेय (Predicate complement)
TypeAdjective
Rootविद् (धातु) → विदित (कृदन्त-प्रातिपदिक, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (known)
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म/विषय (Object/Topic)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; 'everything'
अतःtherefore
अतः:
हेतु (Hetu/Cause)
TypeIndeclinable
Rootअतः (अव्यय)
Formहेतौ अव्यय (causal indeclinable: therefore/for this reason)
परम-रिन्दमO best subduer of enemies
परम-रिन्दम:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootपरम (प्रातिपदिक) + रिन्दम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; कर्मधारय: परमः रिन्दमः (O supreme subduer of foes)
एवम्thus
एवम्:
क्रियाविशेषण (Manner)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (manner adverb: thus)
प्रभावःpower/majesty
प्रभावः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
नृपतिःthe king
नृपतिः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootनृपति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; प्रभावस्य विशेष्य/अप्पोजिशन
कार्त्तवीर्यःKārttavīrya
कार्त्तवीर्यः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नाम (proper noun)
अभवत्became/was
अभवत्:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
भुविon earth
भुवि:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; 'on earth'