Previous Verse
Next Verse

Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 77

Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)

निहतानेकमातगतुरङ्गरथसैनिकः / शत्रुभिर्निर्जितो वृद्धः पलायनपरो ऽ भवत्

nihatānekamātagaturaṅgarathasainikaḥ / śatrubhirnirjito vṛddhaḥ palāyanaparo ' bhavat

Dẫu đã giết vô số voi, ngựa, chiến xa và binh sĩ, nhưng bị kẻ thù đánh bại, người già ấy rốt cuộc chỉ còn nghĩ đến việc lánh chạy.

nihataḥslain/destroyed
nihataḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootni√han (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘slain/destroyed’ (qualifies implied enemies/forces; here used within compound sense)
anekamany
aneka:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootaneka (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत्-प्रातिपदिक; समासाङ्ग (compound member) = many
mātaelephants
māta:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmāta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; समासाङ्ग; ‘elephant’ (मातङ्ग) का संक्षिप्त रूप; here as compound member
gatainfantry
gata:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgata (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; ‘foot-soldier/infantry’ (गात/गद = गजादि-सेना-भेद) as traditional military term; here as compound member
turaṅgahorses
turaṅga:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootturaṅga (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; पुंलिङ्ग; ‘horse’
rathachariots
ratha:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootratha (प्रातिपदिक)
Formसमासाङ्ग; पुंलिङ्ग; ‘chariots’
sainikaḥ(he) whose troops were destroyed
sainikaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsainika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (समाहार/द्विगुण-सेना-सम्बन्ध): (nihata-aneka-māta-gata-turaṅga-ratha)-sainikaḥ = one whose army (troops) of elephants/infantry/horses/chariots was largely destroyed
śatrubhiḥby enemies
śatrubhiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśatru (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया विभक्ति (Instrumental/करण), बहुवचन
nirjitaḥdefeated
nirjitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnir√ji (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; ‘defeated’
vṛddhaḥold
vṛddhaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvṛddha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषण (of subject)
palāyana-paraḥbent on flight
palāyana-paraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootpalāyana (प्रातिपदिक) + para (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: पलायने परः = intent on fleeing
abhavatbecame/was
abhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद