Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
Bhārgava-Charita: Rāma (Paraśurāma) Returns to Jamadagni’s Āśrama
Devanagari script
राम उवाच पितस्तव प्रभावेण तपसो ऽतिदुरासदः / कार्त्तवीर्यो हतो युद्धे समुत्रबलवाहनः
Transliteration
rāma uvāca pitastava prabhāveṇa tapaso 'tidurāsadaḥ / kārttavīryo hato yuddhe samutrabalavāhanaḥ
Translation
Rama nói: “Thưa cha, nhờ uy lực của khổ hạnh của cha, Karttavirya—kẻ cực khó khuất phục, có quân đội và chiến xa hùng mạnh—đã bị giết trong chiến trận.”
Word by Word
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect); प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
पितःO father
पितः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सम्बोधन (Vocative), एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी, एकवचन
प्रभावेणby (your) power
प्रभावेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootप्रभाव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया (Instrumental), एकवचन
तपसःof austerity
तपसः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
अति-दुरासदःvery hard to approach/overcome
अति-दुरासदः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय) + दुरासद (प्रातिपदिक: दुर् + आसद/आसद्-गम्य)
Formसमास: कर्मधारय/उपपद-समास (अत्यन्तं दुरासदः); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कार्त्तवीर्यस्य विशेषण
कार्त्तवीर्यःKarttavirya (Arjuna)
कार्त्तवीर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकार्त्तवीर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
हतःslain
हतः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootहन् (धातु) + क्त → हत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (Locative), एकवचन
समुत्र-बल-वाहनःhaving mighty forces and vehicles (well-supported)
समुत्र-बल-वाहनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसमुत्र (प्रातिपदिक; पाठभेद/दुर्लभ) + बल (प्रातिपदिक) + वाहन (प्रातिपदिक)
Formसमास: बहुव्रीहि—(समुत्रबलं वाहनं यस्य सः) 'having an army/strength as his conveyance/support' (अर्थानुमान); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कार्त्तवीर्यस्य विशेषण