Shloka 2
Kārttavīrya-vadha (Death of Karttavīrya) / Bhārgava Rāma’s Battle with the King’s Sons
Devanagari script
एकैकाक्षैहिणीयुक्ताः सर्वे ते युद्धदुर्मदाः / संग्रामं तुमुलं चक्रुः संरब्धास्तु पितुर्वधात्
Transliteration
ekaikākṣaihiṇīyuktāḥ sarve te yuddhadurmadāḥ / saṃgrāmaṃ tumulaṃ cakruḥ saṃrabdhāstu piturvadhāt
Translation
Tất cả họ, mỗi người có một đạo quân akṣauhiṇī, đều ngông cuồng vì men chiến trận. Phẫn nộ bởi cái chết của cha, họ gây nên cuộc giao tranh dữ dội.
Word by Word
एक-एक-अक्षौहिणी-युक्ताःequipped each with an akṣauhiṇī (army)
एक-एक-अक्षौहिणी-युक्ताः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (संख्या) + एक (संख्या) + अक्षौहिणी (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष (एकैकया अक्षौहिण्या युक्ताः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; qualifies ‘ते’
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; collective subject
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
युद्ध-दुर्मदाःmad with pride for battle
युद्ध-दुर्मदाः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + दुर्मद (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (युद्धे दुर्मदाः/युद्धदुर्मदाः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
संग्रामम्battle
संग्रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसंग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
तुमुलम्tumultuous
तुमुलम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतुमुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; qualifies ‘संग्रामम्’
चक्रुःthey made/undertook
चक्रुः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
संरब्धाःenraged
संरब्धाः:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√रभ् (धातु) → संरब्ध (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/पुनरुक्त्यर्थक अव्यय
पितुःof (their) father
पितुः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
वधात्because of the killing
वधात्:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootवध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/हेतु-अपादान), एकवचन; ablative of cause