Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 40
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
मेने निजं वीर्यमिह प्रणष्टं रामेण भूमीशतिरस्कृतात्मा / क्षणं धराधीशतनुर्विवर्णा गतानुभावा नृपतेर्बभूव
Transliteration
mene nijaṃ vīryamiha praṇaṣṭaṃ rāmeṇa bhūmīśatiraskṛtātmā / kṣaṇaṃ dharādhīśatanurvivarṇā gatānubhāvā nṛpaterbabhūva
Translation
Bị Rama khinh miệt, vị vua ấy cho rằng uy lực của mình đã tiêu tan nơi đây. Trong khoảnh khắc, thân bậc chúa đất trở nên tái nhợt, oai thế xưa cũng lụi tàn.
Word by Word
menethought/considered
mene:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootman (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपद
nijamone's own
nijam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootnija (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (accusative/2nd), एकवचन
vīryampower/valor
vīryam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvīrya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
ihahere/in this matter
iha:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootiha (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (indeclinable adverb of place)
praṇaṣṭamlost/destroyed
praṇaṣṭam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootpra-√naś (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying vīryam)
rāmeṇaby Rama
rāmeṇa:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन
bhūmīśa-tiraskṛta-ātmā(he) whose self was humiliated by the lord of the earth
bhūmīśa-tiraskṛta-ātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhūmīśa (प्रातिपदिक) + tiraskṛta (कृदन्त; तिरस्-√kṛ क्त) + ātman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (nominative/1st), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (bhūmīśasya tiraskṛtaḥ ātmā)
kṣaṇamfor a moment
kṣaṇam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootkṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कालावधि (time-span)
dharādhīśa-tanuḥthe body of the earth-lord (the king)
dharādhīśa-tanuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdharā (प्रातिपदिक) + adhīśa (प्रातिपदिक) + tanu (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग? (tanuḥ—स्त्रीलिङ्ग), प्रथमा, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (dharādhīśasya tanuḥ)
vivarṇāpale/discolored
vivarṇā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi-varṇa (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying tanuḥ)
gata-anubhāvāwhose former vigor/majesty had departed
gata-anubhāvā:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त; √gam क्त) + anubhāva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय/तत्पुरुषार्थः (anubhāvaḥ gataḥ yasyāḥ) = बहुव्रीह्यर्थे विशेषणम्
nṛpateḥof the king
nṛpateḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnṛpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (genitive/6th), एकवचन
babhūvabecame/was
babhūva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद