Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
ज्वलदस्त्रयुगं तप्ता मेनिरे ऽस्योपसंयमम् / रामस्तदा वीक्ष्य जगत्प्रणाशं जगन्निवासोक्तमथास्मरत्तदा
Transliteration
jvaladastrayugaṃ taptā menire 'syopasaṃyamam / rāmastadā vīkṣya jagatpraṇāśaṃ jagannivāsoktamathāsmarattadā
Translation
Bị nung đốt bởi đôi vũ khí rực cháy, mọi người mong nó được thu nhiếp. Khi ấy Rāma thấy cảnh diệt vong của thế gian liền nhớ lời Jagannivāsa đã dạy.
Word by Word
jvalat-astra-yugamthe blazing pair of missiles
jvalat-astra-yugam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjvalat (कृदन्त, √jval धातु) + astra (प्रातिपदिक) + yuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-समासः (ज्वलद् अस्त्रयुगम्)
taptāḥheated/afflicted
taptāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottapta (कृदन्त, √tap धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)
menirethey thought/considered
menire:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootman (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, आत्मनेपद
asyaof this/of him
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; सर्वनाम
upasaṃyamamwithdrawal/restraint
upasaṃyamam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootupasaṃyama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tadāthen
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
vīkṣyahaving seen
vīkṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootīkṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund) उपसर्गपूर्वक (vi-)
jagat-praṇāśamdestruction of the world
jagat-praṇāśam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + praṇāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (jagataḥ praṇāśaḥ)
jagat-nivāsa-uktamwhat was said by Jagannivāsa
jagat-nivāsa-uktam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + nivāsa (प्रातिपदिक) + ukta (कृदन्त, √vac धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (जगन्निवासेन उक्तम्)
athathen/thereupon
atha:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
asmarathe remembered
asmarat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛ (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
tadāat that time
tadā:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Roottadā (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय