Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 19
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
प्राणापानावुदानश्च समानो व्यान एव च / चक्षुः श्रोत्रं रसो घ्राणं स्पर्शो बुद्धिर्मनस्तथा
Transliteration
prāṇāpānāvudānaśca samāno vyāna eva ca / cakṣuḥ śrotraṃ raso ghrāṇaṃ sparśo buddhirmanastathā
Translation
Prāṇa, Apāna, Udāna, Samāna, Vyāna; cùng mắt, tai, vị, khứu giác, xúc chạm, trí (buddhi) và tâm (manas).
Word by Word
प्राणापानौPrāṇa and Apāna
प्राणापानौ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + अपान (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्वसमास; प्रथमा (1st/Nominative), द्विवचन (Dual); पुंलिङ्ग (Masculine)
उदानःUdāna
उदानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootउदान (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
समानःSamāna
समानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसमान (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
व्यानःVyāna
व्यानः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootव्यान (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक (indeed)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (and)
चक्षुःeye
चक्षुः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootचक्षुस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
श्रोत्रम्ear (organ of hearing)
श्रोत्रम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootश्रोत्र (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
रसःtaste/flavor
रसः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
घ्राणम्nose (organ of smell)
घ्राणम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootघ्राण (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
स्पर्शःtouch
स्पर्शः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्पर्श (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); पुंलिङ्ग (Masculine)
बुद्धिःintellect
बुद्धिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); स्त्रीलिङ्ग (Feminine)
मनःmind
मनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); नपुंसकलिङ्ग (Neuter)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (also/likewise)