Shloka 118
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
त्रिभिः क्रमैरिमांल्लोकञ्जित्वा विष्णुस्त्रिविक्रमः / प्रत्यपादयदिन्द्राय दैवतैश्चैव स प्रभुः
Transliteration
tribhiḥ kramairimāṃllokañjitvā viṣṇustrivikramaḥ / pratyapādayadindrāya daivataiścaiva sa prabhuḥ
Translation
Với ba bước, Viṣṇu—Trivikrama—đã chinh phục các cõi này. Bậc Chúa Tể ấy, cùng chư thiên, đã hoàn trả vương quyền cho Indra.
Word by Word
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण
क्रमैःsteps/strides
क्रमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
इमाम्this
इमाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम-विशेषण
लोकम्world
लोकम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
जित्वाhaving conquered
जित्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), उपसर्ग-रहित; 'having conquered'
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
त्रि-विक्रमःTrivikrama (he of three strides)
त्रि-विक्रमः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी/द्विगु-तत्पुरुषार्थ: 'त्रयः विक्रमाः यस्य' (epithet)
प्रत्यपादयत्restored/returned
प्रत्यपादयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति+आ+पद्/पादय् (धातु; causative)
Formलङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; धातु: पादयति (णिच्)
इन्द्रायto Indra
इन्द्राय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
दैवतैःwith the gods/divinities
दैवतैः:
Sahakari/Saha (सह/सहकारी)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (सह), बहुवचन
चand
च:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avyaya (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
प्रभुःthe Lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन