Shloka 111
Prajāpati-vaṃśānukīrtana — Genealogical Enumeration of Progenitors
Dharma’s Line and the Sādhyas
Devanagari script
विष्णुः प्रजानुग्रहकृत्सदा पालयति प्रजाः / तस्यां तस्यामवस्थायां तत उत्पाद्य कारणम्
Transliteration
viṣṇuḥ prajānugrahakṛtsadā pālayati prajāḥ / tasyāṃ tasyāmavasthāyāṃ tata utpādya kāraṇam
Translation
Đức Vishnu luôn ban ân và gìn giữ muôn loài. Trong mọi trạng thái, chính Ngài là nguyên nhân của sự sinh khởi ấy.
Word by Word
विष्णुःVishnu
विष्णुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
प्रजा-अनुग्रह-कृत्one who does favor to creatures
प्रजा-अनुग्रह-कृत्:
विशेषण (Viśeṣaṇa/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रजा (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक) + कृत् (कृ धातु-जन्य, कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन; विशेषण (adjectival) विष्णोः
सदाalways
सदा:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
पालयतिprotects
पालयति:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
प्रजाःcreatures; subjects
प्रजाः:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन (Plural)
तस्याम्in that (state)
तस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (Feminine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
तस्याम्in each such (state)
तस्याम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
अवस्थायाम्in the condition/state
अवस्थायाम्:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
TypeNoun
Rootअवस्था (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
ततःthereupon; from that
ततः:
क्रियाविशेषण (Kriyāviśeṣaṇa/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादान/क्रमसूचक (from that; then)
उत्पाद्यhaving produced
उत्पाद्य:
पूर्वकाल-क्रिया (Pūrvakāla-kriyā/Anterior action)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having produced/caused to arise’
कारणम्cause; reason
कारणम्:
कर्ता/विधेय (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन