Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 70
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
जमदग्निरुवाच क्रयविक्रययोर्नाहं कर्त्ता जातु कथञ्चन / हविर्धानीं च वै तस्मान्नोत्सहे दातुमञ्जसा
Transliteration
jamadagniruvāca krayavikrayayornāhaṃ karttā jātu kathañcana / havirdhānīṃ ca vai tasmānnotsahe dātumañjasā
Translation
Jamadagni nói: “Ta chưa từng là kẻ làm việc mua bán. Vì thế ta không dám dễ dàng trao cho hắn Havirdhani, con bò dùng cho lễ tế yajña.”
Word by Word
जमदग्निःJamadagni
जमदग्निः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजमदग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
क्रय-विक्रययोःof purchase and sale
क्रय-विक्रययोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootक्रय (प्रातिपदिक) + विक्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी?—द्विवचनस्य षष्ठी (6th/Genitive Dual) ‘of buying and selling’; इतरेतर-द्वन्द्व
नnot
न:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
कर्त्ताdoer/agent
कर्त्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक; कृ धातोः कर्तृ-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृवाचक (agent noun)
जातुever
जातु:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootजातु (अव्यय)
Formकाल-अव्यय (temporal particle: ‘ever/at any time’)
कथञ्चनin any way
कथञ्चन:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चन (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय (manner: ‘in any way/at all’)
हविर्धानीम्the Havirdhānī (cow)
हविर्धानीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहविर्धानी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
वैindeed
वै:
Nipata (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्-प्रातिपदिक)
Formहेतु-अव्यय (‘therefore’)
नnot
न:
Sambandha (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
उत्सहेI am able/dare
उत्सहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, आत्मनेपद
दातुम्to give
दातुम्:
Prayojana (प्रयोजन/infinitival complement)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formतुमुन् (Infinitive)
अञ्जसाreadily
अञ्जसा:
Prakara (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootअञ्जसा (अव्यय)
Formरीत्या/प्रकार-अव्यय (adverb: ‘straightaway/easily’)