Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 61
Rāja-prabodhana and Prātaḥ-kṛtya
Awakening of the King and Morning Observances
Devanagari script
अनुपेक्ष्यं महद्रत्नं राज्ञा वै भूतिमिच्छता / इति मे वर्त्तते बुद्धिः कथं वा मन्यते भवान्
Transliteration
anupekṣyaṃ mahadratnaṃ rājñā vai bhūtimicchatā / iti me varttate buddhiḥ kathaṃ vā manyate bhavān
Translation
Vị vua cầu thịnh vượng không nên xem nhẹ bảo vật lớn lao này—đó là điều ta suy nghĩ. Còn ngài thì xét sao?
Word by Word
अनुपेक्ष्यम्not to be neglected
अनुपेक्ष्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनुपेक्ष्य (प्रातिपदिक; √ईक्ष् धातु, यत्/ण्यत्-प्रत्यय; नञ्+उप+ईक्ष)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विधेय/विशेषणार्थक 'not to be disregarded'
महत्great
महत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन; विशेषण (रत्नम्)
रत्नम्jewel
रत्नम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन
राज्ञाby the king
राज्ञा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
भूतिम्prosperity
भूतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इच्छताdesiring
इच्छता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootइच्छत् (प्रातिपदिक; √इष्/इच्छ् धातु, शतृ-प्रत्यय)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त; विशेषण (राज्ञा)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक (quotative particle)
मेmy
मे:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (मे = my)
वर्ततेexists / occurs
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वृत् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
बुद्धिःthought / opinion
बुद्धिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबुद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
कथम्how
कथम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्नवाचक क्रियाविशेषण (interrogative adverb)
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक निपात (or)
मन्यतेthinks
मन्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
भवान्your honor (you)
भवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; आदरार्थक सर्वनाम