Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
The City Equal to Amarāvatī: Creation of Households, Women, and Civic Splendor
Arjunopākhyāna Context
Devanagari script
कह्लारकञ्जकुमुदोत्पलरेणुवासितैश्चकाह्वहंसकुररीबकसारसानाम् / नानारवाढ्यरमणीयतटाकवापीसरोवरैश्चापि जलोपपन्नैः
Transliteration
kahlārakañjakumudotpalareṇuvāsitaiścakāhvahaṃsakurarībakasārasānām / nānāravāḍhyaramaṇīyataṭākavāpīsarovaraiścāpi jalopapannaiḥ
Translation
Hương phấn của kahlāra, kañja, kumuda và utpala lan tỏa; nơi ấy đầy chim cakravāka và thiên nga, chim kurarī, cò và sārasa; lại có ao, giếng bậc và hồ nước xinh đẹp, rộn rã muôn tiếng, dồi dào nước trong.
Word by Word
कह्लारwhite water-lily (kahlāra)
कह्लार:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootकह्लार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
कञ्जlotus
कञ्ज:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootकञ्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
कुमुदwater-lily
कुमुद:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootकुमुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
उत्पलblue lotus
उत्पल:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootउत्पल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
रेणुpollen, dust
रेणु:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootरेणु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
वासितैःwith (waters) scented by the pollen of lotuses
वासितैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootवासित (कृदन्त; √वास् (वासँ) धातु, णिच् + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; PPP ‘perfumed/scented’; tatpuruṣa: कह्लार-कञ्ज-कुमुद-उत्पल-रेणु-वासित
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
काकcrows
काक:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (in compound)
आह्वcalled, named
आह्व:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआह्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound; ‘called/named’)
हंसswans
हंस:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootहंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (in compound)
कुररीospreys/curlews (kurarī birds)
कुररी:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकुररी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (in compound)
बकcranes/herons
बक:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootबक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (in compound)
सारसcranes (sārasa)
सारस:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootसारस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन (in compound)
आनाम्of (those) crows-called swans, kurarīs, herons, and cranes
आनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Root (प्रत्यय; षष्ठी-बहुवचन)
Formषष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन; dvandva compound: काक-आह्व-हंस-कुररी-बक-सारस + षष्ठी-बहुवचन ending
नानाvarious
नाना:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् विशेषण (various) used as first member in compound
रवsound, cry
रव:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootरव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
आढ्यrich, filled
आढ्य:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
रमणीयdelightful
रमणीय:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरमणीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
तटाकpond
तटाक:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootतटाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
वापीstep-well, reservoir
वापी:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootवापी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (in compound)
सरोवरैःwith ponds, wells, and lakes
सरोवरैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootसरोवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; dvandva: तटाक-वापी-सरोवर with modifiers नाना-रव-आढ्य-रमणीय
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपिalso
अपि:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (also)
जलwater
जल:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (in compound)
उपपन्नैःwith (waters) well-supplied with water
उपपन्नैः:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootउपपन्न (कृदन्त; √पद् (पदँ) धातु, उप + क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; PPP ‘provided with/abounding in’; tatpuruṣa: जल-उपपन्न