Previous Verse
Next Verse

Shloka 138

Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa

उपवासनिबद्धैर्हि प्राणैरेव पुनः पुनः / प्राणापानौ वशे कृत्वा वशगानीन्दियाणि च

upavāsanibaddhairhi prāṇaireva punaḥ punaḥ / prāṇāpānau vaśe kṛtvā vaśagānīndiyāṇi ca

Nhờ prāṇa được ràng buộc bởi việc trai giới, hãy nhiều lần chế ngự prāṇa và apāna, khiến các căn cũng trở nên thuận phục.

उपवास-निबद्धैःby (breaths) bound through fasting
उपवास-निबद्धैः:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootउपवास (प्रातिपदिक) + निबद्ध (कृदन्त; √बन्ध् धातु)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; कृदन्त-भूतकृदन्त (क्त), विशेषण-प्रयोगः; instrumental plural masculine
हिindeed
हि:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle/emphasis)
प्राणैःby the vital breaths
प्राणैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; instrumental plural masculine
एवonly/just
एव:
सम्बन्ध/वाक्यालङ्कार (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण (restrictive particle)
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb)
पुनःagain (repeatedly)
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formक्रियाविशेषण (adverb); पुनरुक्ति for emphasis
प्राण-अपानौthe prāṇa and apāna (breaths)
प्राण-अपानौ:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्राण (प्रातिपदिक) + अपान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्व; accusative dual masculine
वशेunder control
वशे:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन; locative singular masculine
कृत्वाhaving brought (them)
कृत्वा:
पूर्वक्रिया (Prior action/क्त्वा)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वकाल; having done/made
वश-गानिsubdued/come under control
वश-गानि:
कर्म (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootवश (प्रातिपदिक) + ग (कृदन्त; √गम् धातु, शतृ/शानच्-आधार)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) बहुवचन; विशेषणम्; accusative plural neuter; अर्थः—वशं गतानि
इन्द्रियाणिthe senses
इन्द्रियाणि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म) बहुवचन; accusative plural neuter
and
:
सम्बन्ध/समुच्चय (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)