Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 49

Prahlāda Rejects Demonic Diplomacy and Proclaims Navadhā Bhakti

Devanagari script

जितं त्वयैकेन जगत्‍त्रयं भ्रुवोर् विजृम्भणत्रस्तसमस्तधिष्ण्यपम् । न तस्य चिन्त्यं तव नाथ चक्ष्वहे न वै शिशूनां गुणदोषयो: पदम् ॥ ४९ ॥

Transliteration

jitaṁ tvayaikena jagat-trayaṁ bhruvor vijṛmbhaṇa-trasta-samasta-dhiṣṇyapam na tasya cintyaṁ tava nātha cakṣvahe na vai śiśūnāṁ guṇa-doṣayoḥ padam

Translation

Thưa chúa tể, chúng tôi biết rằng khi ngài chỉ cần nhíu mày, tất cả các vị cai quản các hành tinh đều khiếp sợ. Ngài đã chinh phục cả ba thế giới một mình. Vì vậy, không có lý do gì để ngài phải lo lắng về phẩm chất tốt hay xấu của một đứa trẻ.

Synonyms

• जितम्: conquered
• जितम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: जित (कृदन्त; √जि (धातु))
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘conquered’

• त्वया: by you
• त्वया: Kartr-karana (कर्ता/करण in passive)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• एकेन: alone; by one (person)
• एकेन: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (त्वया)

• जगत्-त्रयम्: the three worlds
• जगत्-त्रयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: जगत् + त्रय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास (त्रयाणि जगन्ति)

• भ्रुवोः: of (your) eyebrows
• भ्रुवोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भ्रू (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी/सप्तमी-विभक्ति, द्विवचन; अत्र षष्ठी (of the eyebrows)

• विजृम्भण-त्रस्त-समस्त-धिष्ण्यपम्: (the three worlds) whose rulers of all abodes were terrified by (your) yawning
• विजृम्भण-त्रस्त-समस्त-धिष्ण्यपम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: विजृम्भण (प्रातिपदिक) + त्रस्त (कृदन्त; √त्रस्) + समस्त (कृदन्त; √सम्+अस्) + धिष्ण्यप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुष: ‘विजृम्भणेन त्रस्ताः समस्ताः धिष्ण्यपाः यस्मात् तत्’ (object describing जगत्-त्रयम्)

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• तस्य: of him/that
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• चिन्त्यम्: to be worried about; worth considering
• चिन्त्यम्: Karma (कर्म; predicate)
• Type: Adjective
• Root: चिन्त्य (कृदन्त; √चिन्त् (धातु))
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be thought/considered’)

• तव: your
• तव: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• नाथ: O lord
• नाथ: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• चक्ष्वहे: we tell (you)
• चक्ष्वहे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √चक्ष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, मध्यम-पुरुष (2nd person), बहुवचन; ‘we speak/tell (to you)’—विनयार्थ प्रयोग

• न: not
• न: Sambandha (सम्बन्ध/negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphasis)

• शिशूनाम्: of children
• शिशूनाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• गुण-दोषयोः: of merits and faults
• गुण-दोषयोः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गुण + दोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, द्विवचन; द्वन्द्व-समास

• पदम्: place; scope
• पदम्: Karta (कर्ता; predicate)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Characters & Entities

• Prahlāda Mahārāja
• Lord Nṛsiṁhadeva

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about God's inconceivable power?

This verse says the Lord single-handedly controls and conquers the three worlds, and even a slight movement—like raising His eyebrows—makes the cosmic rulers tremble, showing His power is beyond our full conception.

Why did Prahlāda Mahārāja speak this to Lord Nṛsiṁhadeva?

After the Lord protected him and displayed overwhelming divine might, Prahlāda offers praise with humility, admitting that a small being cannot evaluate the Lord’s actions in terms of ordinary virtue and fault.

Practical application of this teaching in modern life?

Cultivate humility in spiritual practice: instead of judging God or destiny by limited standards, focus on sincere devotion and trust that the Supreme is beyond our partial understanding.