Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 51
Nārada’s Instructions: Śrāddha, True Dharma, Contentment, Yoga, and Devotion-Centered Renunciation
द्रव्यसूक्ष्मविपाकश्च धूमो रात्रिरपक्षय: । अयनं दक्षिणं सोमो दर्श ओषधिवीरुध: ॥ ५० ॥ अन्नं रेत इति क्ष्मेश पितृयानं पुनर्भव: । एकैकश्येनानुपूर्वं भूत्वा भूत्वेह जायते ॥ ५१ ॥
dravya-sūkṣma-vipākaś ca dhūmo rātrir apakṣayaḥ ayanaṁ dakṣiṇaṁ somo darśa oṣadhi-vīrudhaḥ
Hỡi vua Yudhiṣṭhira, khi bơ tinh (ghee) và ngũ cốc như lúa mạch, mè được dâng làm lễ vật trong yajña, quả báo vi tế của chúng hóa thành khói trời, đưa người tế lễ lần lượt lên các cõi như Dhūma, Rātri, Kṛṣṇapakṣa, Dakṣiṇāyana và cuối cùng đến cõi Trăng. Nhưng rồi họ lại giáng xuống đất, trở thành dược thảo, dây leo, rau quả và hạt ngũ cốc; bị chúng sinh ăn vào, chúng biến thành tinh dịch, được đưa vào thân nữ, và như thế sự tái sinh diễn ra hết lần này đến lần khác.
This is explained in Bhagavad-gītā (9.21) :
FAQs
This verse outlines a karmic post-death progression through smoke, night, the dark fortnight, the sun’s southern course, the moon, and then into vegetation—indicating a return toward rebirth rather than liberation.
Parīkṣit was hearing essential teachings before death; Śukadeva explains karmic routes like pitṛyāna to show how material piety still leads to rebirth, encouraging exclusive devotion for liberation.
Do not rely only on ritual merit or worldly virtue; cultivate bhakti and detachment so one’s consciousness aims for liberation rather than cyclical return.