Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 20
Gṛhastha-Dharma: How a Householder Attains Liberation by Offering All to Vāsudeva
अयने विषुवे कुर्याद् व्यतीपाते दिनक्षये । चन्द्रादित्योपरागे च द्वादश्यां श्रवणेषु च ॥ २० ॥ तृतीयायां शुक्लपक्षे नवम्यामथ कार्तिके । चतसृष्वप्यष्टकासु हेमन्ते शिशिरे तथा ॥ २१ ॥ माघे च सितसप्तम्यां मघाराकासमागमे । राकया चानुमत्या च मासर्क्षाणि युतान्यपि ॥ २२ ॥ द्वादश्यामनुराधा स्याच्छ्रवणस्तिस्र उत्तरा: । तिसृष्वेकादशी वासु जन्मर्क्षश्रोणयोगूयुक् ॥ २३ ॥
ayane viṣuve kuryād vyatīpāte dina-kṣaye candrādityoparāge ca dvādaśyāṁ śravaṇeṣu ca
Nên cử hành lễ śrāddha vào các ngày saṅkrānti của Uttarāyaṇa và Dakṣiṇāyaṇa, vào các ngày viṣuva, trong yoga Vyatīpāta, vào ngày kṣaya (ba tithi hội tụ), khi có nguyệt thực hay nhật thực, vào tithi dvādaśī và khi gặp nakṣatra Śravaṇa. Cũng nên làm vào Akṣaya-tṛtīyā, vào navamī sáng của tháng Kārtika, vào bốn ngày aṣṭakā trong mùa hemanta và śiśira, vào saptamī sáng của tháng Māgha, khi Maghā trùng với ngày rằm, vào các ngày trăng tròn hay gần tròn (rākā và anumati) đi kèm các nakṣatra đặt tên tháng; vào dvādaśī khi đi kèm Anurādhā, Śravaṇa hoặc ba Uttara; vào ekādaśī khi đi kèm ba Uttara; và sau cùng, vào ngày đi kèm sao sinh (janma-nakṣatra) của mình hoặc sao Śravaṇa.
The word ayana means “path” or “going.” The six months when the sun moves toward the north are called uttarāyaṇa, or the northern path, and the six months when it moves south are called dakṣiṇāyana, or the southern path. These are mentioned in Bhagavad-gītā (8.24-25). The first day when the sun begins to move north and enter the zodiacal sign of Capricorn is called Makara-saṅkrānti, and the first day when the sun begins to move south and enter the sign of Cancer is called Karkaṭa-saṅkrānti. On these two days of the year, one should perform the śrāddha ceremony.
FAQs
This verse lists lunar and solar eclipses as spiritually significant times when one should perform prescribed pious acts such as charity and worship.
In the context of teaching gṛhastha-dharma, he highlights times traditionally considered potent for purification and merit, encouraging householders to align daily life with devotional duty.
Use such days to simplify life, increase japa and worship, give donations or service, and dedicate the day’s actions to Viṣṇu with sincerity.