Srimad Bhagavatam — Saptama Skandha, Shloka 21

Varṇāśrama-Dharma and the Thirty Qualities of a Human Being

Devanagari script

शमो दमस्तप: शौचं सन्तोष: क्षान्तिरार्जवम् । ज्ञानं दयाच्युतात्मत्वं सत्यं च ब्रह्मलक्षणम् ॥ २१ ॥

Transliteration

śamo damas tapaḥ śaucaṁ santoṣaḥ kṣāntir ārjavam jñānaṁ dayācyutātmatvaṁ satyaṁ ca brahma-lakṣaṇam

Translation

Dấu hiệu của brāhmaṇa là: chế ngự tâm, chế ngự các giác quan, khổ hạnh, thanh tịnh, tri túc, nhẫn nhục, ngay thẳng, trí tuệ, lòng từ bi, chân thật, và hoàn toàn quy phục Acyuta—Śrī Hari tối thượng.

Synonyms

• शमः: tranquility
• शमः: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दमः: self-control
• दमः: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तपः: austerity
• तपः: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शौचम्: purity
• शौचम्: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शौच (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सन्तोषः: contentment
• सन्तोषः: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सन्तोष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• क्षान्तिः: forbearance
• क्षान्तिः: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• आर्जवम्: straightforwardness
• आर्जवम्: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आर्जव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दया: compassion
• दया: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अच्युतात्मत्वम्: steadfast devotion/identity with Acyuta
• अच्युतात्मत्वम्: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अच्युत + आत्मत्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: अच्युतस्य आत्मत्वम् (identity/steadfastness in the infallible)

• सत्यम्: truthfulness
• सत्यम्: कर्ता/विषय (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

• ब्रह्मलक्षणम्: the characteristic of a brāhmaṇa
• ब्रह्मलक्षणम्: विधेय (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: ब्रह्मणः लक्षणम्

Purport

In the institution of varṇāśrama-dharma, the symptoms of a brāhmaṇa, kṣatriya, vaiśya, śūdra, brahmacārī, gṛhastha, vānaprastha, and sannyāsī are all described. The ultimate aim is acyutātmatvam — to think always of the Supreme Personality of Godhead, Kṛṣṇa, or Viṣṇu. To make advancement in Kṛṣṇa consciousness, one has to become a brāhmaṇa, with the above-mentioned symptoms.

Characters & Entities

• Acyuta (the Supreme Lord)

FAQs

What are the qualities of a brāhmaṇa according to Srimad Bhagavatam?

This verse lists the brāhmaṇa’s defining traits: peace, self-control, austerity, cleanliness, contentment, tolerance, simplicity, spiritual knowledge, compassion, devotion to Acyuta (the Lord), and truthfulness.

Why does Shukadeva Gosvami describe brāhmaṇa qualities in Canto 7 Chapter 11?

In this chapter, Shukadeva explains varṇāśrama-dharma—how an ideal society functions through spiritual qualifications—so he outlines the lakṣaṇa (symptoms) of each class, beginning with the brāhmaṇa.

How can I apply shama, dama, and satya in modern life?

Practice calmness through regular prayer/meditation, regulate habits and senses with discipline, and commit to truthful speech and integrity—supported by compassion and devotion to the Lord as the verse emphasizes.