Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 27
Bharata Mahārāja’s Attachment to a Deer and His Fall from Yoga
तदानीमपि पार्श्ववर्तिनमात्मजमिवानुशोचन्तमभिवीक्षमाणो मृग एवाभिनिवेशितमना विसृज्य लोकमिमं सह मृगेण कलेवरं मृतमनु न मृतजन्मानुस्मृतिरितरवन्मृगशरीरमवाप ॥ २७ ॥
tadānīm api pārśva-vartinam ātmajam ivānuśocantam abhivīkṣamāṇo mṛga evābhiniveśita-manā visṛjya lokam imaṁ saha mṛgeṇa kalevaraṁ mṛtam anu na mṛta-janmānusmṛtir itaravan mṛga-śarīram avāpa.
Vào lúc lâm chung, nhà vua thấy con nai ngồi bên cạnh, than khóc như chính con trai mình. Tâm của vua đã chìm đắm nơi thân nai; vì thế—như kẻ thiếu ý thức Kṛṣṇa—ngài rời bỏ thế gian này, con nai ấy và thân xác mình, rồi sau khi chết nhận lấy thân nai. Tuy nhiên có một điều lợi: dù mất thân người và được thân nai, ngài không quên những sự việc của đời trước.
There was a difference between Bharata Mahārāja’s acquiring a deer body and others’ acquiring different bodies according to their mental condition at the time of death. After death, others forget everything that has happened in their past lives, but Bharata Mahārāja did not forget. According to Bhagavad-gītā:
FAQs
This verse teaches that the mind’s absorption at death strongly shapes the next destination; Bharata, absorbed in the deer, attained a deer body.
Because his consciousness at the final moment became fixed on the deer—seeing it as a dependent like a son—he left his body remembering the deer and thus received a corresponding birth.
Train attention daily toward Kṛṣṇa (nāma-japa, śravaṇa, sādhana) so that deep habits of remembrance replace anxieties and attachments that can dominate the mind in crisis.