Srimad Bhagavatam — Panchama Skandha, Shloka 14
Ṛṣabhadeva’s Enthronement, Exemplary Household Life, and the Birth of Bharata and the Nine Yogendras
भगवानृषभसंज्ञ आत्मतन्त्र: स्वयं नित्यनिवृत्तानर्थपरम्पर: केवलानन्दानुभव ईश्वर एव विपरीतवत्कर्माण्यारभमाण: कालेनानुगतं धर्ममाचरणेनोपशिक्षयन्नतद्विदां सम उपशान्तो मैत्र: कारुणिको धर्मार्थयश: प्रजानन्दामृतावरोधेन गृहेषु लोकं नियमयत् ॥ १४ ॥
bhagavān ṛṣabha-saṁjña ātma-tantraḥ svayaṁ nitya-nivṛttānartha-paramparaḥ kevalānandānubhava īśvara eva viparītavat karmāṇy ārabhamāṇaḥ kālenānugataṁ dharmam ācaraṇenopaśikṣayann atad-vidāṁ sama upaśānto maitraḥ kāruṇiko dharmārtha-yaśaḥ-prajānandāmṛtāvarodhena gṛheṣu lokaṁ niyamayat.
Là hóa thân của Đấng Tối Thượng, Bhagavān Ṛṣabhadeva hoàn toàn tự tại; thân tướng Ngài thuộc linh, vĩnh cửu và tràn đầy hỷ lạc siêu việt. Ngài vĩnh viễn không dính dáng đến chuỗi khổ vật chất—sinh, tử, lão, bệnh—và không hề chấp trước. Ngài bình đẳng, an tịnh, thân thiện và đầy lòng từ mẫn. Dẫu là Chúa Tể tối cao, Ngài vẫn hành xử như một chúng sinh bị ràng buộc, nghiêm trì varṇāśrama-dharma vốn bị lãng quên theo thời gian, để dạy dỗ người vô tri bằng chính gương hạnh của mình. Nhờ vậy, Ngài điều hòa dân chúng trong đời sống gia chủ, giúp họ đạt dharma, artha, danh tiếng, con cái, hưởng thụ, và cuối cùng là phúc lạc bất tử.
The varṇāśrama-dharma is meant for imperfect, conditioned souls. It trains them to become spiritually advanced in order to return home, back to Godhead. A civilization that does not know the highest aim of life is no better than an animal society. As stated in Śrīmad-Bhāgavatam: na te viduḥ svārtha-gatiṁ hi viṣṇum. A human society is meant for elevation to spiritual knowledge so that all of the people can be freed from the clutches of birth, death, old age and disease. The varṇāśrama-dharma enables human society to become perfectly fit for getting out of the clutches of māyā, and by following the regulative principles of varṇāśrama-dharma one can become successful. In this regard, see Bhagavad-gītā 3.21-24.
FAQs
This verse says that although Ṛṣabhadeva is eternally beyond material suffering and situated in pure bliss, He acts like an ordinary person to teach dharma through His own example.
Because the Lord is actually transcendental and independent, yet He deliberately accepts social and royal responsibilities to instruct people who do not understand the highest truth.
Do your duties with inner detachment, learn by good example rather than words alone, and keep dharma above mere wealth and reputation so that real happiness is not blocked.