Adhyaya 19

Verse 1

श्रीशुक उवाच किम्पुरुषे वर्षे भगवन्तमादिपुरुषं लक्ष्मणाग्रजं सीताभिरामं रामं तच्चरणसन्निकर्षाभिरत: परमभागवतो हनुमान् सह किम्पुरुषैरविरतभक्तिरुपास्ते ॥ १ ॥

Śrīla Śukadeva Gosvāmī nói: Tâu Đại vương, tại Kimpuruṣa-varṣa, đại tín đồ Hanumān luôn cùng dân chúng xứ ấy chuyên tâm phụng sự bằng bhakti đối với Chúa Rāmacandra—anh của Lakṣmaṇa và phu quân yêu dấu của Sītādevī, Đấng Ādi-Puruṣa. Ngài hoan hỷ trong sự gần gũi nơi bàn chân sen của Chúa và không ngừng thờ phụng.

Verse 2

आर्ष्टिषेणेन सह गन्धर्वैरनुगीयमानां परमकल्याणीं भर्तृभगवत्कथां समुपश‍ृणोति स्वयं चेदं गायति ॥ २ ॥

Cùng với Arṣṭiṣeṇa, đoàn Gandharva luôn ca tụng vinh quang của Chúa Rāmacandra; lời ca ấy vô cùng cát tường. Hanumān và Arṣṭiṣeṇa, vị đứng đầu Kimpuruṣa-varṣa, không ngừng lắng nghe với trọn vẹn chú tâm; và chính Hanumān cũng hát lên những thần chú sau đây.

Verse 3

ॐ नमो भगवते उत्तमश्लोकाय नम आर्यलक्षणशीलव्रताय नम उपशिक्षितात्मन उपासितलोकाय नम: साधुवादनिकषणाय नमो ब्रह्मण्यदेवाय महापुरुषाय महाराजाय नम इति ॥ ३ ॥

Oṁ—con kính lễ Bhagavān, Đấng Uttamaśloka. Kính lễ Ngài, kho tàng mọi phẩm chất, nếp sống và giới nguyện của bậc Ārya. Kính lễ Ngài, bậc tự thân được rèn luyện và chế ngự, đấng làm gương cho thế gian thờ phụng. Kính lễ Ngài, như đá thử vàng để thẩm định mọi đức hạnh của các sādhū. Kính lễ Ngài, Brahmaṇya-deva, Mahāpuruṣa, Mahārāja.

Verse 4

यत्तद्विशुद्धानुभवमात्रमेकं स्वतेजसा ध्वस्तगुणव्यवस्थम् । प्रत्यक्प्रशान्तं सुधियोपलम्भनं ह्यनामरूपं निरहं प्रपद्ये ॥ ४ ॥

Đấng Tối Thượng duy nhất, thuần là kinh nghiệm thanh tịnh, dùng quang lực của Ngài phá tan trật tự của các guna; an tịnh hướng nội và chỉ được nhận biết bằng trí tuệ trong sạch—vượt ngoài danh, sắc và ngã chấp. Con xin nương tựa nơi liên hoa túc của Śrī Rāmacandra.

Verse 5

मर्त्यावतारस्त्विह मर्त्यशिक्षणं रक्षोवधायैव न केवलं विभो: । कुतोऽन्यथा स्याद्रमत: स्व आत्मन: सीताकृतानि व्यसनानीश्वरस्य ॥ ५ ॥

Lạy Đấng Toàn Năng! Sự giáng sinh làm người của Ngài không chỉ để diệt Rākṣasa, mà còn để dạy kẻ phàm rằng hạnh phúc đặt trọng tâm nơi nữ sắc/vợ chồng là nguồn của nhiều khổ lụy. Với Thượng Đế tự mãn trong chính Ngài, cớ sao lại có tai ương do việc Sītā bị bắt cóc?

Verse 6

न वै स आत्मात्मवतां सुहृत्तम: सक्तस्त्रिलोक्यां भगवान् वासुदेव: । न स्त्रीकृतं कश्मलमश्नुवीत न लक्ष्मणं चापि विहातुमर्हति ॥ ६ ॥

Là Bhagavān Vāsudeva, Śrī Rāmacandra không vướng mắc điều gì trong ba cõi; Ngài là người bạn thân thiết nhất của các bậc tự chứng. Vì thế Ngài không thể bị u sầu vì xa vợ, và cũng không thể bỏ rơi Sītā hay Lakṣmaṇa—điều ấy tuyệt đối không thể.

Verse 7

न जन्म नूनं महतो न सौभगं न वाङ्‌न बुद्धिर्नाकृतिस्तोषहेतु: । तैर्यद्विसृष्टानपि नो वनौकस- श्चकार सख्ये बत लक्ष्मणाग्रज: ॥ ७ ॥

Không phải dòng dõi cao sang, không phải sắc đẹp, không phải lời nói lưu loát, không phải trí tuệ sắc bén, cũng không phải chủng tộc hay hình tướng mà lập được tình bạn với Thượng Chủ Śrī Rāmacandra. Nếu vậy, làm sao chúng con—những kẻ ở rừng, thiếu mọi điều ấy—lại được Ngài, anh của Lakṣmaṇa, nhận làm bạn?

Verse 8

सुरोऽसुरो वाप्यथ वानरो नर: सर्वात्मना य: सुकृतज्ञमुत्तमम् । भजेत रामं मनुजाकृतिं हरिं य उत्तराननयत्कोसलान्दिवमिति ॥ ८ ॥

Vì thế, dù là chư thiên hay asura, vānara hay loài người, tất cả hãy nhất tâm phụng thờ Śrī Rāma—Hari mang hình người—Đấng tối thượng biết ơn cả một chút phụng sự của bhakta. Chính Ngài đã dẫn dân Kosala về phương bắc, đến thánh cảnh Vaikuṇṭha.

Verse 9

भारतेऽपि वर्षे भगवान्नरनारायणाख्य आकल्पान्तमुपचितधर्मज्ञानवैराग्यैश्वर्योपशमोपरमात्मोपलम्भनमनुग्रहायात्मवतामनुकम्पया तपोऽव्यक्तगतिश्चरति ॥ ९ ॥

Tại Bhārata-varṣa, Đức Bhagavān Nara-Nārāyaṇa hiện thân ở Badarikāśrama để ban ân cho các bhakta, dạy dharma, trí tuệ, ly tham, uy lực thiêng, chế ngự căn và dập tắt ngã mạn; Ngài hành khổ hạnh đến tận cuối kiếp, mở bày con đường chứng ngộ tự ngã.

Verse 10

तं भगवान्नारदो वर्णाश्रमवतीभिर्भारतीभि: प्रजाभिर्भगवत्प्रोक्ताभ्यां साङ्ख्ययोगाभ्यां भगवदनुभावोपवर्णनं सावर्णेरुपदेक्ष्यमाण: परमभक्तिभावेनोपसरति इदं चाभिगृणाति ॥ १० ॥

Bhagavān Nārada, cùng những cư dân Bhārata-varṣa nghiêm trì varṇāśrama-dharma, đến phụng sự Nara-Nārāyaṇa với bhāva bhakti tối thượng. Qua Sāṅkhya và Yoga do chính Chúa dạy, ngài mô tả uy lực và vinh quang của Ngài, truyền dạy giáo lý này cho Sāvarṇi Manu, rồi tụng lời tán thán sau đây.

Verse 11

ॐ नमो भगवते उपशमशीलायोपरतानात्म्याय नमोऽकिञ्चनवित्ताय ऋषिऋषभाय नरनारायणाय परमहंसपरमगुरवे आत्मारामाधिपतये नमो नम इति ॥ ११ ॥

Oṁ, xin kính lễ lặp đi lặp lại Đức Bhagavān Nara-Nārāyaṇa: Đấng an tịnh, tự chứng ngộ, không ngã mạn; là gia tài của người vô sở hữu; bậc tối thượng giữa các ṛṣi, bậc đại đạo sư của các paramahaṁsa, và là chủ tể của những bậc an trú trong tự ngã—nam mô, nam mô.

Verse 12

गायति चेदम्— कर्तास्य सर्गादिषु यो न बध्यते न हन्यते देहगतोऽपि दैहिकै: । द्रष्टुर्न द‍ृग्यस्य गुणैर्विदूष्यते तस्मै नमोऽसक्तविविक्तसाक्षिणे ॥ १२ ॥

Nārada tụng rằng: Đấng là tác nhân của tạo lập, duy trì và hoại diệt vũ trụ, nhưng không bị ràng buộc, không bị hủy hoại; tuy dường như mang thân, Ngài không bị đói, khát, mệt nhọc và khổ não thân xác chi phối; tuy là Saksi thấy mọi sự, các căn của Ngài không bị nhiễm bởi các đối tượng được thấy—xin kính lễ Saksi thanh tịnh, vô chấp ấy.

Verse 13

इदं हि योगेश्वर योगनैपुणं हिरण्यगर्भो भगवाञ्जगाद यत् । यदन्तकाले त्वयि निर्गुणे मनो भक्त्या दधीतोज्झितदुष्कलेवर: ॥ १३ ॥

Lạy Chúa, bậc Yogēśvara, đây là lời giải về tinh yếu của yoga do Hiraṇyagarbha (Brahmā) đã nói: vào lúc lâm chung, các yogī buông bỏ thân vật chất và, bằng bhakti, đặt tâm nơi chân sen của Ngài—Đấng vượt ngoài các guṇa; đó là viên mãn của yoga.

Verse 14

यथैहिकामुष्मिककामलम्पट: सुतेषु दारेषु धनेषु चिन्तयन् । शङ्केत विद्वान् कुकलेवरात्ययाद् यस्तस्य यत्न: श्रम एव केवलम् ॥ १४ ॥

Những người trí thức mà vẫn quyến luyến với những dục lạc trần tục và thiên giới, luôn lo nghĩ về vợ con và của cải, và sợ hãi khi phải từ bỏ thân xác ô trược này, thì mọi nỗ lực của họ chỉ là sự lãng phí thời gian vô ích.

Verse 15

तन्न: प्रभो त्वं कुकलेवरार्पितां त्वन्माययाहंममतामधोक्षज । भिन्द्याम येनाशु वयं सुदुर्भिदां विधेहि योगं त्वयि न: स्वभावमिति ॥ १५ ॥

Lạy Chúa Tể Tối Cao! Do năng lượng ảo ảnh của Ngài, chúng con bị trói buộc vào quan niệm 'tôi' và 'của tôi' đối với thân xác này. Xin hãy ban cho chúng con Bhakti-yoga để chúng con có thể cắt đứt sự trói buộc khó gỡ này và an trú tâm trí nơi Ngài.

Verse 16

भारतेऽप्यस्मिन्वर्षे सरिच्छैला: सन्ति बहवो मलयो मङ्गलप्रस्थो मैनाकस्त्रिकूट ऋषभ: कूटक: कोल्लक: सह्यो देवगिरिऋर्ष्यमूक: श्रीशैलो वेङ्कटो महेन्द्रो वारिधारो विन्ध्य: शुक्तिमानृक्षगिरि: पारियात्रो द्रोणश्चित्रकूटो गोवर्धनो रैवतक: ककुभो नीलो गोकामुख इन्द्रकील: कामगिरिरिति चान्ये च शतसहस्रश: शैलास्तेषां नितम्बप्रभवा नदा नद्यश्च सन्त्यसङ्ख्याता: ॥ १६ ॥

Trong vùng đất Bhārata-varṣa, có rất nhiều ngọn núi và dòng sông. Một số ngọn núi nổi tiếng là Malaya, Maṅgala-prastha, Maināka, Trikūṭa, Ṛṣabha, Kūṭaka, Kollaka, Sahya, Devagiri, Ṛṣyamūka, Śrī-śaila, Veṅkaṭa, Mahendra, Vāridhāra, Vindhya, Śuktimān, Ṛkṣagiri, Pāriyātra, Droṇa, Citrakūṭa, Govardhana, Raivataka, Kakubha, Nīla, Gokāmukha, Indrakīla và Kāmagiri. Ngoài ra còn có vô số ngọn đồi khác với nhiều con sông lớn nhỏ chảy từ sườn núi.

Verse 17

एतासामपो भारत्य: प्रजा नामभिरेव पुनन्तीनामात्मना चोपस्पृशन्ति ॥ १७ ॥ चन्द्रवसा ताम्रपर्णी अवटोदा कृतमाला वैहायसी कावेरी वेणी पयस्विनी शर्करावर्ता तुङ्गभद्रा कृष्णा वेण्या भीमरथी गोदावरी निर्विन्ध्या पयोष्णी तापी रेवा सुरसा नर्मदा चर्मण्वती सिन्धुरन्ध: शोणश्च नदौ महानदी वेदस्मृतिऋर्षिकुल्या त्रिसामा कौशिकी मन्दाकिनी यमुना सरस्वती द‍ृषद्वती गोमती सरयू रोधस्वती सप्तवती सुषोमा शतद्रूश्चन्द्रभागा मरुद्‍वृधा वितस्ता असिक्नी विश्‍वेति महानद्य: ॥ १८ ॥

Hai con sông Brahmaputra và Śoṇa được gọi là nada, hay sông chính. Những con sông lớn khác rất nổi tiếng là: Candravasā, Tāmraparṇī, Avaṭodā, Kṛtamālā, Vaihāyasī, Kāverī, Veṇī, Payasvinī, Śarkarāvartā, Tuṅgabhadrā, Kṛṣṇāveṇyā, Bhīmarathī, Godāvarī, Nirvindhyā, Payoṣṇī, Tāpī, Revā, Surasā, Narmadā, Carmaṇvatī, Mahānadī, Vedasmṛti, Ṛṣikulyā, Trisāmā, Kauśikī, Mandākinī, Yamunā, Sarasvatī, Dṛṣadvatī, Gomatī, Sarayū, Rodhasvatī, Saptavatī, Suṣomā, Śatadrū, Candrabhāgā, Marudvṛdhā, Vitastā, Asiknī và Viśvā. Cư dân của Bhārata-varṣa trở nên thanh tịnh nhờ luôn nhớ đến, chạm vào và tắm trong những dòng sông này.

Verse 18

एतासामपो भारत्य: प्रजा नामभिरेव पुनन्तीनामात्मना चोपस्पृशन्ति ॥ १७ ॥ चन्द्रवसा ताम्रपर्णी अवटोदा कृतमाला वैहायसी कावेरी वेणी पयस्विनी शर्करावर्ता तुङ्गभद्रा कृष्णा वेण्या भीमरथी गोदावरी निर्विन्ध्या पयोष्णी तापी रेवा सुरसा नर्मदा चर्मण्वती सिन्धुरन्ध: शोणश्च नदौ महानदी वेदस्मृतिऋर्षिकुल्या त्रिसामा कौशिकी मन्दाकिनी यमुना सरस्वती द‍ृषद्वती गोमती सरयू रोधस्वती सप्तवती सुषोमा शतद्रूश्चन्द्रभागा मरुद्‍वृधा वितस्ता असिक्नी विश्‍वेति महानद्य: ॥ १८ ॥

Hai con sông Brahmaputra và Śoṇa được gọi là nada, hay sông chính. Những con sông lớn khác rất nổi tiếng là: Candravasā, Tāmraparṇī, Avaṭodā, Kṛtamālā, Vaihāyasī, Kāverī, Veṇī, Payasvinī, Śarkarāvartā, Tuṅgabhadrā, Kṛṣṇāveṇyā, Bhīmarathī, Godāvarī, Nirvindhyā, Payoṣṇī, Tāpī, Revā, Surasā, Narmadā, Carmaṇvatī, Mahānadī, Vedasmṛti, Ṛṣikulyā, Trisāmā, Kauśikī, Mandākinī, Yamunā, Sarasvatī, Dṛṣadvatī, Gomatī, Sarayū, Rodhasvatī, Saptavatī, Suṣomā, Śatadrū, Candrabhāgā, Marudvṛdhā, Vitastā, Asiknī và Viśvā. Cư dân của Bhārata-varṣa trở nên thanh tịnh nhờ luôn nhớ đến, chạm vào và tắm trong những dòng sông này.

Verse 19

अस्मिन्नेव वर्षे पुरुषैर्लब्धजन्मभि: शुक्ललोहितकृष्णवर्णेन स्वारब्धेन कर्मणा दिव्यमानुषनारकगतयो बह्व्य: आत्मन आनुपूर्व्येण सर्वा ह्येव सर्वेषां विधीयन्ते यथावर्णविधानमपवर्गश्चापि भवति ॥ १९ ॥

Tại Bharata-varṣa này, con người sinh ra được phân định theo nghiệp quá khứ và theo ba guṇa: sattva, rajas, tamas, nên có khuynh hướng như trắng, đỏ, đen. Có người đạt địa vị cao quý, có người bình thường, có người rơi vào cảnh giới địa ngục. Nếu bậc đạo sư chân chính xác định vị trí và huấn luyện phụng sự Śrī Viṣṇu theo bốn varṇa và bốn āśrama, đời sống trở nên viên mãn và hướng đến giải thoát.

Verse 20

योऽसौ भगवति सर्वभूतात्मन्यनात्म्येऽनिरुक्तेऽनिलयने परमात्मनि वासुदेवेऽनन्यनिमित्तभक्तियोगलक्षणो नानागतिनिमित्ताविद्याग्रन्थिरन्धनद्वारेण यदा हि महापुरुषपुरुषप्रसङ्ग: ॥ २० ॥

Bhakti-yoga vô điều kiện hướng về Chúa Vāsudeva—Paramātmā, Linh hồn của mọi loài, vượt ngoài tâm trí và ngôn từ, không thể diễn tả và không vướng nhiễm—chính là con đường giải thoát chân thật. Khi nút thắt vô minh do các nghiệp quả đa dạng trói buộc được cắt đứt nhờ giao hội với các bậc đại nhân, những người sùng kính thanh tịnh, hành giả dần dần phụng sự Ngài và đạt giải thoát.

Verse 21

एतदेव हि देवा गायन्ति— अहो अमीषां किमकारि शोभनं प्रसन्न एषां स्विदुत स्वयं हरि: । यैर्जन्म लब्धं नृषु भारताजिरे मुकुन्दसेवौपयिकं स्पृहा हि न: ॥ २१ ॥

Chư thiên ca rằng: Thật kỳ diệu! Hẳn họ đã tạo nhiều công đức, hoặc chính Śrī Hari đã hoan hỷ với họ; nên họ được sinh làm người trên đất Bhārata, nơi thích hợp để phụng sự Mukunda. Chúng tôi, chư thiên, cũng chỉ ước được sinh làm người ở Bhārata-varṣa để tu bhakti; còn họ thì đã đang dấn thân trong phụng sự ấy rồi.

Verse 22

किं दुष्करैर्न: क्रतुभिस्तपोव्रतै- र्दानादिभिर्वा द्युजयेन फल्गुना । न यत्र नारायणपादपङ्कज- स्मृति: प्रमुष्टातिशयेन्द्रियोत्सवात् ॥ २२ ॥

Chư thiên tiếp lời: Chúng tôi đã làm những tế lễ Veda khó nhọc, tu khổ hạnh, giữ giới nguyện và bố thí, nên đạt địa vị ở cõi trời. Nhưng giá trị ấy là gì? Nơi đây chúng tôi bận rộn trong sự hoan lạc giác quan quá mức, nên hầu như không thể nhớ đến đôi chân sen của Chúa Nārāyaṇa; vì hưởng thụ quá đà mà gần như quên mất Ngài.

Verse 23

कल्पायुषां स्थानजयात्पुनर्भवात् क्षणायुषां भारतभूजयो वरम् । क्षणेन मर्त्येन कृतं मनस्विन: सन्न्यस्य संयान्त्यभयं पदं हरे: ॥ २३ ॥

Một đời sống ngắn ngủi ở đất Bhārata đáng quý hơn việc đạt Brahmaloka sống lâu đến hàng kalpa, vì ngay cả ở Brahmaloka vẫn phải trở lại vòng sinh tử. Tại Bhārata, chỉ trong thời gian ngắn, người có chí và trí có thể buông bỏ mọi sự, hoàn toàn quy phục dưới đôi chân sen của Hari, và đạt cảnh giới vô úy—Vaikuṇṭha—nơi không lo âu và không còn tái sinh trong thân vật chất.

Verse 24

न यत्र वैकुण्ठकथासुधापगा न साधवो भागवतास्तदाश्रया: । न यत्र यज्ञेशमखा महोत्सवा: सुरेशलोकोऽपि न वै स सेव्यताम् ॥ २४ ॥

Nơi nào không có dòng cam lộ của chuyện Vaikuṇṭha tuôn chảy, không có các bậc thánh và tín đồ Bhāgavata nương tựa bên bờ ấy, và không có đại lễ saṅkīrtana-yajña làm hài lòng Yajñeśa—thì nơi đó, dù là cõi trời tối thượng, người trí cũng không nên ưa thích.

Verse 25

प्राप्ता नृजातिं त्विह ये च जन्तवो ज्ञानक्रियाद्रव्यकलापसम्भृताम् । न वै यतेरन्नपुनर्भवाय ते भूयो वनौका इव यान्ति बन्धनम् ॥ २५ ॥

Những chúng sinh được thân người nơi đây, có đủ phương tiện của jñāna và karma, mà vẫn không nỗ lực theo bhakti để đạt ‘không còn tái sinh’—thì như thú chim rừng bất cẩn, lại rơi vào trói buộc lần nữa.

Verse 26

यै: श्रद्धया बर्हिषि भागशो हवि- र्निरुप्तमिष्टं विधिमन्त्रवस्तुत: । एक: पृथङ्‌नामभिराहुतो मुदा गृह्णाति पूर्ण: स्वयमाशिषां प्रभु: ॥ २६ ॥

Những ai với lòng tin dâng lễ vật (havis) trên đàn tế, đúng theo nghi thức, thần chú và vật phẩm, gọi tên các chư thiên như những phần của toàn thể, thật ra đang thờ phượng một Đấng Chủ Tể viên mãn. Ngài, được thỉnh bằng nhiều danh xưng, hoan hỷ thọ nhận và tự ban các phúc lành theo nguyện vọng của họ.

Verse 27

सत्यं दिशत्यर्थितमर्थितो नृणां नैवार्थदो यत्पुनरर्थिता यत: । स्वयं विधत्ते भजतामनिच्छता- मिच्छापिधानं निजपादपल्लवम् ॥ २७ ॥

Đấng Tối Thượng đáp ứng điều người đời cầu xin; nhưng Ngài không ban ân huệ khiến họ lại phải cầu xin mãi. Trái lại, dù người ấy không mong, Ngài vẫn tự nguyện ban chỗ nương nơi hoa sen bàn chân Ngài—nơi ấy làm thỏa mãn mọi ước vọng. Đó là ân điển đặc biệt của Ngài.

Verse 28

यद्यत्र न: स्वर्गसुखावशेषितं स्विष्टस्य सूक्तस्य कृतस्य शोभनम् । तेनाजनाभे स्मृतिमज्जन्म न: स्याद् वर्षे हरिर्यद्भ‍जतां शं तनोति ॥ २८ ॥

Hỡi Ajanābha! Nhờ kết quả của nghi lễ, công đức và học Veda, nay chúng con hưởng lạc ở cõi trời; nhưng đời này rồi cũng sẽ chấm dứt. Nếu còn dư phước từ các việc lành, xin cho chúng con được sinh lại ở Bhārata-varṣa làm người, để có thể nhớ đến hoa sen bàn chân của Chúa; vì Hari đích thân đến nơi ấy và mở rộng phúc lành cho những ai thờ phụng Ngài.

Verse 29

श्रीशुक उवाच जम्बूद्वीपस्य च राजन्नुपद्वीपानष्टौ हैक उपदिशन्ति सगरात्मजैरश्‍वान्वेषण इमां महीं परितो निखनद्भ‍िरुपकल्पितान् ॥ २९ ॥ तद्यथा स्वर्णप्रस्थश्चन्द्रशुक्ल आवर्तनो रमणको मन्दरहरिण: पाञ्चजन्य: सिंहलो लङ्केति ॥ ३० ॥

Śrī Śukadeva Gosvāmī nói: Tâu Đại vương, theo ý kiến của một số bậc học giả, quanh Jambūdvīpa có tám đảo nhỏ. Khi các con của Mahārāja Sagara đi khắp nơi tìm con ngựa thất lạc, họ đào xới đất đai bốn phía; do đó tám đảo kề cận ấy đã hiện thành. Tên các đảo là: Svarṇaprastha, Candraśukla, Āvartana, Ramaṇaka, Mandara-hariṇa, Pāñcajanya, Siṁhala và Laṅkā.

Verse 30

श्रीशुक उवाच जम्बूद्वीपस्य च राजन्नुपद्वीपानष्टौ हैक उपदिशन्ति सगरात्मजैरश्‍वान्वेषण इमां महीं परितो निखनद्भ‍िरुपकल्पितान् ॥ २९ ॥ तद्यथा स्वर्णप्रस्थश्चन्द्रशुक्ल आवर्तनो रमणको मन्दरहरिण: पाञ्चजन्य: सिंहलो लङ्केति ॥ ३० ॥

Tên các đảo ấy là: Svarṇaprastha, Candraśukla, Āvartana, Ramaṇaka, Mandara-hariṇa, Pāñcajanya, Siṁhala và Laṅkā; chúng được gọi là các đảo phụ bao quanh Jambūdvīpa.

Verse 31

एवं तव भारतोत्तम जम्बूद्वीपवर्षविभागो यथोपदेशमुपवर्णित इति ॥ ३१ ॥

Tâu vua Parīkṣit, bậc ưu tú trong dòng Bharata, như điều ta đã được truyền dạy, ta đã mô tả cho ngài về sự phân chia Bhārata-varṣa và các đảo kề cận—những phần hợp thành Jambūdvīpa.