Srimad Bhagavatam — Ekadasha Skandha, Shloka 36

Devas in Dvārakā, Brahmā’s Petition, and Uddhava’s Appeal

Prabhāsa Departure Set-Up

Devanagari script

यत्र स्न‍ात्वा दक्षशापाद् गृहीतो यक्ष्मणोडुराट् । विमुक्त: किल्बिषात् सद्यो भेजे भूय: कलोदयम् ॥ ३६ ॥

Transliteration

yatra snātvā dakṣa-śāpād gṛhīto yakṣmaṇodu-rāṭ vimuktaḥ kilbiṣāt sadyo bheje bhūyaḥ kalodayam

Translation

Tại đó, ở Prabhāsa-kṣetra, chỉ cần tắm thánh, Mặt Trăng vốn mắc bệnh hao mòn do lời nguyền của Dakṣa liền được giải thoát khỏi quả báo tội lỗi và lại trở về thời kỳ trăng dần tròn.

Synonyms

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb: where)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (क्रिया; पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) → स्नात्वा (क्त्वा)
• Form: अव्ययकृदन्त; क्त्वान्त (having bathed)

• दक्ष-शापात्: from Dakṣa’s curse
• दक्ष-शापात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: दक्ष (प्रातिपदिक) + शाप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (Dakṣa’s curse)

• गृहीतः: seized/afflicted
• गृहीतः: Karta (कर्ता; predicate of उडुराट्)
• Type: Adjective
• Root: ग्रह् (धातु) → गृहीत (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘seized/afflicted’

• यक्ष्मणा: by (the disease) consumption
• यक्ष्मणा: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: यक्ष्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करण/हेतु (by/with consumption disease)

• उडु-राट्: the moon
• उडु-राट्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: उडु (प्रातिपदिक) + राज्/राट् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (king of stars = moon)

• विमुक्तः: freed
• विमुक्तः: Karta (कर्ता; predicate of उडुराट्)
• Type: Adjective
• Root: वि-मुच् (धातु) → विमुक्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘freed’

• किल्बिषात्: from sin/taint
• किल्बिषात्: Apadana (अपादान)
• Type: Noun
• Root: किल्बिष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन

• सद्यः: immediately
• सद्यः: Kala (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: सद्यः (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (immediately)

• भेजे: attained/resorted to
• भेजे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• भूयः: again
• भूयः: Kala (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयः (अव्यय)
• Form: अव्यय; पुनरर्थक (again)

• कलोदयम्: the waxing (rise of lunar digits)
• कलोदयम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कल (प्रातिपदिक) + उदय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थ (rise of digits/brightness; waxing)

Characters & Entities

• Dakṣa
• Candra (Moon-god)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about the benefit of bathing in a holy place?

This verse states that bathing in a sacred tīrtha can immediately remove sinful reactions and restore lost auspiciousness—illustrated by the Moon-god being freed from the effects of Dakṣa’s curse.

Why is the Moon-god mentioned as being cured of yakṣmā in this Bhagavatam verse?

Śukadeva cites Candra’s deliverance to demonstrate the extraordinary purifying potency of that particular sacred place, where even a divine being afflicted by a curse regained his waxing radiance.

Practical application of this teaching in modern life?

Seek purification through sincere devotional practices—such as tīrtha-yātrā with faith, remembrance of the Lord, and humble repentance—using sacred acts to renew one’s spiritual clarity and discipline.