Shloka 24

Nārada Sees Lord Kṛṣṇa’s Yoga-māyā in the Palaces of the Queens

Dvāra-kā-līlā

Devanagari script

जुह्वन्तं च वितानाग्नीन् यजन्तं पञ्चभिर्मखै: । भोजयन्तं द्विजान् क्व‍ापि भुञ्जानमवशेषितम् ॥ २४ ॥

Transliteration

juhvantaṁ ca vitānāgnīn yajantaṁ pañcabhir makhaiḥ bhojayantaṁ dvijān kvāpi bhuñjānam avaśeṣitam

Translation

Ở nơi này, Đức Chúa dâng các lễ vật vào lửa tế; ở nơi khác, Ngài cử hành năm đại tế (mahā-yajña); ở nơi khác nữa, Ngài đãi các bà-la-môn; và ở nơi khác, Ngài thọ dùng phần prasāda còn lại của bà-la-môn.

Synonyms

• जुह्वन्तम्: (him) offering oblations
• जुह्वन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु) → जुह्वत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कर्मणि प्रयुक्तं (object-form)

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक निपात (conjunction/particle)

• वितान-अग्नीन्: the altar-fires (sacrificial fires)
• वितान-अग्नीन्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वितान (प्रातिपदिक) + अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष/कर्मधारय-प्रायः: ‘विताने (यज्ञवेद्यां) स्थिताः अग्नयः’; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• यजन्तम्: (him) performing sacrifice
• यजन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: यज् (धातु) → यजत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• पञ्चभिः: with five
• पञ्चभिः: Karana (करण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्चन् (प्रातिपदिक)
• Form: संख्यावाचक विशेषण; त्रिलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन

• मखैः: sacrifices/rites
• मखैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: मख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन

• भोजयन्तम्: (him) feeding
• भोजयन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: भुज्/भोजय् (धातु; causative of भुज्) → भोजयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: वर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (causative sense); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• द्विजान्: brahmins (twice-born)
• द्विजान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• क्वापि: somewhere/at some place
• क्वापि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय) + अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb); देश/अवसरवाचक ‘कस्मिंश्चिद् स्थाने/कदाचित्’

• भुञ्जानम्: (him) eating
• भुञ्जानम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु) → भुञ्जान (कृदन्त-प्रातिपदिक; शानच्)
• Form: वर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त आत्मनेपदी कृदन्त (present middle participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• अवशेषितम्: left over (remaining)
• अवशेषितम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अव-शिष् (धातु) → अवशेषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘भुञ्जानम्’ इत्यस्य विशेषणम्

Purport

The five mahā-yajñas, or great sacrifices, are defined as follows: pāṭho homaś cātithīnāṁ saparyā tarpaṇaṁ baliḥ — “reciting the Vedas, offering oblations into the sacrificial fire, waiting on guests, making offerings to the forefathers, and offering [a share of one’s food] to living entities in general.”

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Dvijāḥ (brāhmaṇas)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about the five great sacrifices (pañca-mahā-yajña)?

This verse shows Śrī Kṛṣṇa personally performing the five great duties of household worship—maintaining sacred fires, honoring devas, sages, ancestors, living beings, and guests—demonstrating ideal Vedic dharma even as the Supreme Lord.

Why is Kṛṣṇa shown feeding brāhmaṇas and eating remnants in Canto 10 Chapter 69?

Śukadeva describes Kṛṣṇa’s royal household conduct in Dvārakā: He honors brāhmaṇas and guests and then partakes of the sanctified remnants, teaching reverence for devotees and the purity of food connected to yajña and offering.

Practical application of honoring prasāda and serving guests in modern life?

Offer your food with gratitude and prayer, share with others—especially the needy and spiritually minded—and accept what remains with humility, cultivating discipline, charity, and devotion in daily routine.