Shloka 5

Ūṣā-Haraṇa, Bāṇāsura’s Pride, and Aniruddha’s Capture

Prelude to Hari–Śaṅkara Conflict

Devanagari script

नमस्ये त्वां महादेव लोकानां गुरुमीश्वरम् । पुंसामपूर्णकामानां कामपूरामराङ्‍‍घ्रिपम् ॥ ५ ॥

Transliteration

namasye tvāṁ mahā-deva lokānāṁ gurum īśvaram puṁsām apūrṇa-kāmānāṁ kāma-pūrāmarāṅghripam

Translation

[Bāṇa nói:] Lạy Mahādeva, con cúi đầu đảnh lễ Ngài, bậc thầy và đấng chủ tể của các thế giới. Với những ai còn dang dở ước nguyện, Ngài như cây trời ban trọn điều mong cầu.

Synonyms

• नमस्ये: I bow (to)
• नमस्ये: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: नमस् (प्रातिपदिक) + √अस् (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; आत्मनेपद; denominative sense ‘to bow/offer obeisance’

• त्वाम्: you
• त्वाम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• महादेव: O Mahādeva
• महादेव: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: महा-देव (प्रातिपदिक; महा + देव)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (great god)

• लोकानाम्: of the worlds / people
• लोकानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), बहुवचन

• गुरुम्: the teacher
• गुरुम्: कर्म (Karma/Object; apposition)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object) in apposition to त्वाम्

• ईश्वरम्: the Lord
• ईश्वरम्: कर्म (Karma/Object; apposition)
• Type: Noun
• Root: ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म (object) in apposition to त्वाम्

• पुंसाम्: of men
• पुंसाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• अपूर्णकामानाम्: of those with unfulfilled desires
• अपूर्णकामानाम्: सम्बन्ध-विशेषण (Genitive-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अ-पूर्ण-काम (प्रातिपदिक; अ + पूर्ण + काम)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of पुंसाम्); नञ्-तत्पुरुषः (those whose desires are unfulfilled)

• कामपूरामराङ्घ्रिपम्: the desire-fulfilling lord of the gods
• कामपूरामराङ्घ्रिपम्: कर्म (Karma/Object; apposition)
• Type: Noun
• Root: काम-पूर-अमर-अङ्घ्रि-प (प्रातिपदिक; काम + पूर + अमर + अङ्घ्रि + प)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (अमराणाम् अङ्घ्रिपः = lord of the immortals; and कामान् पूरयति = fulfiller of desires)

Characters & Entities

• Mahādeva (Lord Śiva)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about praying to Mahadeva (Lord Shiva)?

This verse shows a devotee offering humble obeisances to Mahādeva as the lord and teacher of the worlds, praising his lotus feet as capable of granting the desired results to those who approach him.

Why did Banasura offer this prayer to Lord Shiva in Canto 10 Chapter 62?

In the narrative of Canto 10, Chapter 62 (the Bāṇāsura episode connected with Kṛṣṇa’s līlā), Bāṇāsura turns to his worshipable lord, Śiva, offering praise and seeking refuge and support.

Practical application of surrender and devotion from this shloka in modern life?

The verse models humility: acknowledge a higher guide, offer respectful surrender, and seek fulfillment through devotion rather than ego-driven striving.