Shloka 3

Ūṣā-Haraṇa, Bāṇāsura’s Pride, and Aniruddha’s Capture

Prelude to Hari–Śaṅkara Conflict

Devanagari script

भगवान् सर्वभूतेश: शरण्यो भक्तवत्सल: । वरेण छन्दयामास स तं वव्रे पुराधिपम् ॥ ३ ॥

Transliteration

bhagavān sarva-bhūteśaḥ śaraṇyo bhakta-vatsalaḥ vareṇa chandayām āsa sa taṁ vavre purādhipam

Translation

Đấng Bhagavān, chủ tể của mọi loài, nơi nương tựa của người sùng kính và đầy lòng thương với bhakta, đã làm Bāṇāsura hoan hỷ khi ban cho y ân huệ tùy ý. Bāṇa chọn Mahādeva Śiva làm người hộ vệ thành đô của mình.

Synonyms

• भगवान्: the Lord
• भगवान्: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)

• सर्वभूतेशः: lord of all beings
• सर्वभूतेशः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: सर्व-भूत-ईश (प्रातिपदिक; सर्व + भूत + ईश)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भूतानाम् ईशः = lord of beings)

• शरण्यः: worthy of refuge
• शरण्यः: कर्ता-विशेषण (Subject-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (adjective of भगवान्)

• भक्तवत्सलः: affectionate to devotees
• भक्तवत्सलः: कर्ता-विशेषण (Subject-Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: भक्त-वत्सल (प्रातिपदिक; भक्त + वत्सल)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भक्तानां वत्सलः = affectionate to devotees)

• वरेण: by a boon
• वरेण: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन

• छन्दयामास: pleased / gratified
• छन्दयामास: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: छन्द् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘to please/propitiate’

• सः: he
• सः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• तम्: him
• तम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; सर्वनाम

• वव्रे: chose / asked for
• वव्रे: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; ‘to choose/ask for’

• पुराधिपम्: the king (lord) of the city
• पुराधिपम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: पुर-अधिप (प्रातिपदिक; पुर + अधिप)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुरस्य अधिपः = lord of the city)

Characters & Entities

• Bhagavān (Śrī Kṛṣṇa)

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Krishna being bhakta-vatsala (affectionate to devotees)?

This verse highlights that the Lord is inherently “bhakta-vatsala”—He lovingly responds to devotion and personally offers shelter and benedictions to those connected with Him.

Why does the Lord offer a boon in this Bhagavatam passage (Canto 10, Chapter 62)?

Because He is śaraṇya (the giver of refuge) and the well-wisher of His devotees, the Lord invites the recipient to ask for a benediction, demonstrating His compassionate, personal reciprocation.

How can I apply the teaching of śaraṇya (taking shelter) in modern life?

Cultivate dependence on the Lord through sincere prayer, chanting, and ethical living; the verse teaches that taking refuge in Bhagavān invites His guidance and mercy in practical decisions and hardships.