Shloka 29

Mucukunda’s Departure; Jarāsandha’s Pursuit; Prelude to Rukmiṇī’s Abduction

Rukmiṇī’s Message Begins

Devanagari script

तं भुक्तवन्तं विश्रान्तमुपगम्य सतां गति: । पाणिनाभिमृशन् पादावव्यग्रस्तमपृच्छत ॥ २९ ॥

Transliteration

taṁ bhuktavantaṁ viśrāntam upagamya satāṁ gatiḥ pāṇinābhimṛśan pādāv avyagras tam apṛcchata

Translation

Sau khi vị Bà-la-môn đã dùng bữa và nghỉ ngơi, Śrī Kṛṣṇa—đích đến của bậc thánh—tiến lại gần, tự tay xoa bóp đôi chân ông và điềm tĩnh hỏi han.

Synonyms

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• भुक्तवन्तम्: who had eaten
• भुक्तवन्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: भुज् (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; √भुज्—‘having eaten’

• विश्रान्तम्: rested
• विश्रान्तम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वि-श्रान्त (प्रातिपदिक; √श्रम्)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘rested’

• उपगम्य: having approached
• उपगम्य: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: उप-गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), √गम् with उपसर्ग उप; ‘having approached’

• सताम्: of the virtuous
• सताम्: Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; ‘of the good/saints’

• गतिः: refuge/destination
• गतिः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• पाणिना: with (his) hand
• पाणिना: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• अभिमृशन्: touching
• अभिमृशन्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: अभि-मृश् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; √मृश् with अभि; ‘touching’

• पादौ: (his) two feet
• पादौ: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), द्विवचन

• अव्यग्रः: undistracted
• अव्यग्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अ-व्यग्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नञ्-समास/उपपद—‘not distracted’

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• अपृच्छत: asked
• अपृच्छत: Kriyā (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; √प्रच्छ्—‘he asked’

Characters & Entities

• Śrī Kṛṣṇa
• Rukmiṇī

FAQs

What does the Srimad Bhagavatam say about Kṛṣṇa being the refuge of devotees (satāṁ gatiḥ)?

This verse describes Kṛṣṇa as “satāṁ gatiḥ,” the ultimate destination and shelter of the saintly, showing that devotees naturally approach Him for guidance and protection.

Why did Rukmiṇī touch Kṛṣṇa’s feet before speaking?

Touching His feet expresses reverence, surrender, and loving service (pāda-sevā), establishing a devotional mood before placing a heartfelt question before the Lord.

How can this teaching be applied in modern life?

Approach important conversations with humility and steadiness—remembering God as one’s refuge—so that questions and decisions arise from a calm, respectful, devotional mindset rather than agitation.