Shloka 46

Akrūra’s Mission: The Departure from Vraja and the Yamunā Vision of Viṣṇu-Ananta

Devanagari script

तस्योत्सङ्गे घनश्यामं पीतकौशेयवाससम् । पुरुषं चतुर्भुजं शान्तं पद्मपत्रारुणेक्षणम् ॥ ४६ ॥ चारुप्रसन्नवदनं चारुहासनिरीक्षणम् । सुभ्रून्नसं चारुकर्णं सुकपोलारुणाधरम् ॥ ४७ ॥ प्रलम्बपीवरभुजं तुङ्गांसोर:स्थलश्रियम् । कम्बुकण्ठं निम्ननाभिं वलिमत्पल्लवोदरम् ॥ ४८ ॥

Transliteration

tasyotsaṅge ghana-śyāmaṁ pīta-kauśeya-vāsasam puruṣaṁ catur-bhujaṁ śāntam padma-patrāruṇekṣaṇam

Translation

Akrūra khi ấy thấy Đấng Tối Thượng an nhiên nằm trên lòng Ananta Śeṣa. Thân Ngài xanh thẫm như mây, khoác y lụa vàng, có bốn tay và đôi mắt đỏ như cánh sen.

Synonyms

• तस्य: of him/of that
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन (Singular), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-प्रयोगानुसार (of him/its)

• उत्सङ्गे: in the lap
• उत्सङ्गे: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: उत्सङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन (Singular)

• घन-श्यामम्: dark-blue like a cloud
• घन-श्यामम्: Karma (कर्म/Object—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: घन (प्रातिपदिक) + श्याम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular); विशेषण (adjective) पुरुषम् इति विशेष्यस्य

• पीत-कौशेय-वाससम्: wearing yellow silk garments
• पीत-कौशेय-वाससम्: Karma (कर्म/Object—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पीत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + कौशेय (प्रातिपदिक) + वासस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier) पुरुषम्; समासार्थः—पीतं कौशेयम् यस्य वासः (yellow silk garment)

• पुरुषम्: the person
• पुरुषम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन (Singular)

• चतुर्-भुजम्: four-armed
• चतुर्-भुजम्: Karma (कर्म/Object—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: चतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier) पुरुषम्; द्विगु-समासः (numeral compound)

• शान्तम्: peaceful, serene
• शान्तम्: Karma (कर्म/Object—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शम् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; भूतकृदन्त/कृदन्त-विशेषण (past participial adjective)

• पद्म-पत्र-अरुण-ईक्षणम्: with lotus-petal-like reddish eyes
• पद्म-पत्र-अरुण-ईक्षणम्: Karma (कर्म/Object—qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + पत्र (प्रातिपदिक) + अरुण (प्रातिपदिक) + ईक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (Masculine), द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; विशेषण (qualifier) पुरुषम्; समासार्थः—पद्मपत्रवत् अरुणे (लोहिते) ईक्षणे यस्य (whose eyes are reddish like lotus-petals)

Characters & Entities

• Akrūra
• Śrī Viṣṇu (Nārāyaṇa form of the Lord)

FAQs

What does Srimad Bhagavatam say about seeing the four-armed form of the Lord during Krishna-lila?

In this verse, Akrūra beholds the Supreme Person as four-armed, peaceful, cloud-dark and dressed in yellow silk—showing that the same Lord behind Krishna’s humanlike pastimes can reveal His Nārāyaṇa form to a devotee.

Why did Akrura see Lord Narayana on his lap in Bhagavatam 10.39?

Because of Akrūra’s devotion and the Lord’s independent will, the Lord granted him direct darśana, revealing His supreme identity even while Krishna’s Vraja pastimes were unfolding.

How can devotees apply the lesson of this darshan in modern life?

By cultivating steady bhakti—hearing, chanting, and remembering—the heart becomes receptive to the Lord’s presence, and one learns to recognize the divine reality behind ordinary appearances.