Home›Srimad Bhagavatam›Dashama Skandha›Adhyaya 35›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 6

Gopī-gīta in Separation: The Flute’s Call and Vraja’s Ecstatic Response

Devanagari script

बर्हिणस्तबकधातुपलाशै- र्बद्धमल्लपरिबर्हविडम्ब: । कर्हिचित् सबल आलि स गोपै- र्गा: समाह्वयति यत्र मुकुन्द: ॥ ६ ॥ तर्हि भग्नगतय: सरितो वै तत्पदाम्बुजरजोऽनिलनीतम् । स्पृहयतीर्वयमिवाबहुपुण्या: प्रेमवेपितभुजा: स्तिमिताप: ॥ ७ ॥

Transliteration

barhiṇa-stabaka-dhātu-palāśair baddha-malla-paribarha-viḍambaḥ karhicit sa-bala āli sa gopair gāḥ samāhvayati yatra mukundaḥ

Translation

Hỡi bạn gopī yêu dấu, đôi khi Mukunda trang sức mình bằng lá cây, lông công và khoáng sắc, bắt chước dáng vẻ một đô vật. Rồi cùng Balarāma và các cậu bé chăn bò, Ngài thổi sáo gọi đàn bò. Khi ấy các dòng sông cũng ngừng chảy, như bị bẻ gãy dòng; nước của chúng sững lại trong cơn xuất thần của tình yêu, vì khao khát bụi từ hoa sen bàn chân Ngài do gió mang đến. Nhưng như chúng ta, sông ngòi ấy ít phước, nên chỉ biết chờ đợi với đôi tay run rẩy vì prema.

Synonyms
barhiṇa-stabaka-dhātu-palāśaiḥwith peacock-feathers, clusters, pigments, and palāśa leaves
barhiṇa-stabaka-dhātu-palāśaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootbarhiṇa (प्रातिपदिक) + stabaka (प्रातिपदिक) + dhātu (प्रातिपदिक) + palāśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr.3), बहुवचन (Pl.); द्वन्द्वसमासः (समाहार) — “(with) peacock-feathers, flower-clusters, mineral pigments, and palāśa-leaves”
baddha-malla-paribarha-viḍambaḥwith a head-ornament tied like a wrestler’s (in playful imitation)
baddha-malla-paribarha-viḍambaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbaddha (बन्ध्-धातु, क्त) + malla (प्रातिपदिक) + paribarha (प्रातिपदिक) + viḍamba (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.); बहुव्रीहिः—“यस्य परिबर्हः मल्लवत् बद्धः, (तथा) विडम्बः/अनुकरणरूपः”
karhicitsometimes
karhicit:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootkarhicit (अव्यय)
Formअव्ययम्; कालवाचक (at some time)
sa-balaḥtogether with (his) companions
sa-balaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsa (अव्यय/उपपद) + bala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.); कर्मधारयः—“बलेन सह”
āliO friend
āli:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootāli (अव्यय/सम्बोधन-निपात)
Formअव्ययम्; सम्बोधनार्थक-निपात (O friend)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.)
gopaiḥwith the cowherd boys
gopaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootgopa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया (Instr.3), बहुवचन (Pl.)
gāḥthe cows
gāḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgo (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), द्वितीया (Acc.2), बहुवचन (Pl.)
samāhvayaticalls together
samāhvayati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ā-hvā (धातु)
Formलट् (Pres.), प्रथम-पुरुष (3rd), एकवचन (Sg.); परस्मैपदम्
yatrawhere
yatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्ययम्; देशवाचक-सम्बन्ध-शब्दः (where)
mukundaḥMukunda
mukundaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmukunda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (Nom.1), एकवचन (Sg.)
tarhithen
tarhi:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottarhi (अव्यय)
Formअव्ययम्; तदा/अनन्तरं (then)
bhagna-gatayaḥwhose flow is broken/checked
bhagna-gatayaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootbhagna (भञ्ज्-धातु, क्त) + gati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.); तत्पुरुषः—“भग्ना गतिः यासाम्”
saritaḥrivers
saritaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarit (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.)
vaiindeed
vai:
Particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootvai (अव्यय)
Formअव्ययम्; निश्चयार्थक-निपात (indeed)
tat-pada-ambuja-rajaḥthe dust of his lotus feet
tat-pada-ambuja-rajaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम) + pada (प्रातिपदिक) + ambuja (प्रातिपदिक) + rajas (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), एकवचन (Sg.); तत्पुरुषः—“तस्य पदाम्बुजस्य रजः”
anila-nītamcarried by the wind
anila-nītam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootanila (प्रातिपदिक) + nīta (नी-धातु, क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), प्रथमा/द्वितीया (Nom./Acc.1/2), एकवचन (Sg.); तत्पुरुषः—“अनिलेन नीतम्”
spṛhayatīḥlonging for
spṛhayatīḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootspṛh (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (Present active participle), स्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.); “desiring/longing”
vayamwe
vayam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तम-पुरुष-सर्वनाम; प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.)
ivaas if
iva:
Upamā-dyotaka (उपमाद्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formअव्ययम्; उपमावाचक
a-bahu-puṇyāḥnot greatly fortunate
a-bahu-puṇyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota- (नञ्) + bahu (प्रातिपदिक) + puṇya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.); नञ्-तत्पुरुषः—“न बहु पुण्यं यासाम्”
prema-vepita-bhujāḥwhose arms tremble with love
prema-vepita-bhujāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprema (प्रातिपदिक) + vepita (विप्/वेप्-धातु, क्त) + bhuja (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.); तत्पुरुषः—“प्रेम्णा वेपिताः भुजाः यासाम्”
stimita-āpaḥtheir waters becoming still
stimita-āpaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootstimita (स्तिम्/स्तिमित, कृदन्त) + āpas/āp (आप्-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f.), प्रथमा (Nom.1), बहुवचन (Pl.); कर्मधारयः—“स्तिमिताः आपः”
Purport

The gopīs state here that the sound of Kṛṣṇa’s flute causes even inanimate objects like rivers to become conscious and then stunned in ecstasy. Just as the gopīs could not always be in Kṛṣṇa’s physical association, the rivers could not come to the Lord’s lotus feet. Although they desired the Lord, their movement was checked by ecstasy, and their “arms,” their waves, trembled with love of Godhead.

Characters & Entities
M
Mukunda (Krishna)
G
Gopas (cowherd boys)
B
Balarama (implied by sa-bala)

FAQs

Because in separation they relive vivid details of His Vraja-līlā; describing His forest adornments intensifies their devotion and remembrance (smaraṇa-bhakti).

Mukunda means “the giver of liberation” (mukti). The gopīs call Him Mukunda to indicate that even His simple cowherd pastimes bestow the highest spiritual perfection through loving remembrance.

Practice conscious remembrance of Krishna through specific līlā-details—His form, dress, and activities—so the mind naturally returns to bhakti during daily life.

←Previous Verse
Next Verse→