Shloka 11

Gopī-gīta Aftermath: Kṛṣṇa Returns and Explains Divine Non-Reciprocation

Rāsa-līlā Dialogue

Devanagari script

ता: समादाय कालिन्द्या निर्विश्य पुलिनं विभु: । विकसत्कुन्दमन्दारसुरभ्यनिलषट्पदम् ॥ ११ ॥ शरच्चन्द्रांशुसन्दोहध्वस्तदोषातम: शिवम् । कृष्णाया हस्ततरलाचितकोमलवालुकम् ॥ १२ ॥

Transliteration

tāḥ samādāya kālindyā nirviśya pulinaṁ vibhuḥ vikasat-kunda-mandāra surabhy-anila-ṣaṭpadam

Translation

Bấy giờ Đấng Toàn Năng Śrī Kṛṣṇa đưa các gopī đến bãi bờ sông Kāлиндī (Yamunā). Những “bàn tay” của sóng nước đã rải trên bờ các ụ cát mềm; làn gió mang hương hoa kunda và mandāra đang nở quyến rũ đàn ong, và ánh trăng mùa thu chan hòa xua tan bóng tối đêm, khiến nơi ấy trở nên cát tường.

Synonyms

• ताः: them (those women)
• ताः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), बहुवचन; सर्वनाम (pronoun)

• समादाय: having taken
• समादाय: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), ‘having taken’

• कालिन्द्याः: of the Kālin̄dī (Yamunā)
• कालिन्द्याः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कालिन्दी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• निर्विश्य: having entered
• निर्विश्य: Kriya-visheṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: निर्-विश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘having entered’

• पुलिनम्: the riverbank/sandbank
• पुलिनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुलिन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• विभुः: the Lord, the mighty one
• विभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• विकसत्: blooming
• विकसत्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-кас् (धातु)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण

• कुन्द-मन्दार-सुरभि-अनिल-षट्पदम्: (bank) filled with bees due to fragrant breezes of blooming kunda and mandāra
• कुन्द-मन्दार-सुरभि-अनिल-षट्पदम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कुन्द (प्रातिपदिक) + मन्दार (प्रातिपदिक) + सुरभि (प्रातिपदिक) + अनिल (प्रातिपदिक) + षट्पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (तत्पुरुष-प्रधान): ‘कुन्द-मन्दार-गन्धेन सुरभिः अनिलः यस्मिन् तत्’ इति भावः; पुलिनम् इति विशेषणम्

Characters & Entities

• Kṛṣṇa
• Gopīs
• Kāliṇdī (Yamunā)

FAQs

What is the meaning of Bhagavatam 10.32.11 about Kṛṣṇa and the Yamunā bank?

It describes Kṛṣṇa bringing the gopīs to the Yamunā’s sandy bank, a sacred and beautiful setting fragrant with flowers and alive with bees—an atmosphere suited for intimate devotional pastimes.

Why does Śukadeva Gosvāmī describe the flowers, breeze, and bees in the Rāsa-līlā context?

The natural imagery highlights the purity and sweetness of Vraja, showing how all of nature seems to participate in Kṛṣṇa’s līlā and reflect the gopīs’ heightened devotion.

How can a devotee apply the teaching of this verse in modern life?

Cultivate a supportive devotional environment—association, sacred places, and uplifting practices—so the mind naturally turns toward remembrance of Kṛṣṇa.