Adhyaya 22

Verse 1

श्रीशुक उवाच हेमन्ते प्रथमे मासि नन्दव्रजकुमारिका: । चेरुर्हविष्यं भुञ्जाना: कात्यायन्यर्चनव्रतम् ॥ १ ॥

Śukadeva nói: Tâu Đại vương, trong tháng đầu của mùa đông, các thiếu nữ chưa lập gia đình ở Nanda-vraja đã giữ lời nguyện thờ phụng Nữ thần Kātyāyanī, suốt tháng chỉ dùng haviṣya—món khichrī đơn sơ không gia vị.

Verse 2

आप्लुत्याम्भसि कालिन्द्या जलान्ते चोदितेऽरुणे । कृत्वा प्रतिकृतिं देवीमानर्चुर्नृप सैकतीम् ॥ २ ॥ गन्धैर्माल्यै: सुरभिभिर्बलिभिर्धूपदीपकै: । उच्चावचैश्चोपहारै: प्रवालफलतण्डुलै: ॥ ३ ॥

Tâu Đại vương, khi bình minh vừa ló rạng, các gopī tắm trong dòng Yamunā (Kālindī), rồi trên bờ cát nặn một tượng đất của Nữ thần và làm lễ thờ phụng. Họ dâng bột đàn hương và hương liệu, vòng hoa thơm, lễ vật, hương và đèn, cùng nhiều phẩm vật giản dị lẫn trang trọng như trái cây, trầu cau, lá non và gạo.

Verse 3

आप्लुत्याम्भसि कालिन्द्या जलान्ते चोदितेऽरुणे । कृत्वा प्रतिकृतिं देवीमानर्चुर्नृप सैकतीम् ॥ २ ॥ गन्धैर्माल्यै: सुरभिभिर्बलिभिर्धूपदीपकै: । उच्चावचैश्चोपहारै: प्रवालफलतण्डुलै: ॥ ३ ॥

Tâu Đại vương, lúc rạng đông khi mặt trời vừa lên, các gopī tắm trong dòng Kālindī (Yamunā), rồi trên bờ cát nặn tượng đất của Nữ thần Durgā và phụng thờ. Họ dâng bột đàn hương và hương liệu, vòng hoa, lễ vật, hương-đèn, cùng nhiều phẩm vật lớn nhỏ như trái cây, trầu cau, lá non và gạo.

Verse 4

कात्यायनि महामाये महायोगिन्यधीश्वरि । नन्दगोपसुतं देवि पतिं मे कुरु ते नम: । इति मन्त्रं जपन्त्यस्ता: पूजां चक्रु: कुमारिका: ॥ ४ ॥

Các thiếu nữ chưa chồng vừa tụng chú vừa cử hành lễ bái: “Ôi Nữ thần Kātyāyanī, ôi Đại Huyễn Lực, ôi Đại Du-gi-ni, Đấng Tối Chủ! Xin, thưa Devi, hãy cho con trai của Nanda-gopa trở thành phu quân của con. Con xin đảnh lễ Ngài.”

Verse 5

एवं मासं व्रतं चेरु: कुमार्य: कृष्णचेतस: । भद्रकालीं समानर्चुर्भूयान्नन्दसुत: पति: ॥ ५ ॥

Như vậy, suốt trọn một tháng, các thiếu nữ giữ lời nguyện với tâm trí chuyên chú nơi Kṛṣṇa. Họ phụng thờ Nữ thần Bhadrakālī đúng nghi thức, mang trong lòng ý niệm: “Nguyện con trai của Nanda trở thành phu quân của con.”

Verse 6

ऊषस्युत्थाय गोत्रै: स्वैरन्योन्याबद्धबाहव: । कृष्णमुच्चैर्जगुर्यान्त्य: कालिन्द्यां स्‍नातुमन्वहम् ॥ ६ ॥

Mỗi ngày họ thức dậy lúc rạng đông, gọi nhau bằng tên, nắm tay nhau cùng đi, và trên đường đến sông Kālindī để tắm, họ cất tiếng lớn ca ngợi vinh quang của Kṛṣṇa.

Verse 7

नद्या: कदाचिदागत्य तीरे निक्षिप्य पूर्ववत् । वासांसि कृष्णं गायन्त्यो विजह्रु: सलिले मुदा ॥ ७ ॥

Một ngày nọ, họ đến bờ sông và như trước, đặt y phục trên bờ. Vừa ca ngợi vinh quang của Kṛṣṇa, họ vừa vui mừng nô đùa trong làn nước.

Verse 8

भगवांस्तदभिप्रेत्य कृष्णो योगेश्वरेश्वर: । वयस्यैरावृतस्तत्र गतस्तत्कर्मसिद्धये ॥ ८ ॥

Đức Bhagavān Śrī Kṛṣṇa, bậc Chúa tể của mọi yogī, biết rõ việc các gopī đang làm; Ngài cùng các bạn đồng trang lứa đến đó để ban cho họ sự viên mãn của hạnh nguyện khổ hạnh.

Verse 9

तासां वासांस्युपादाय नीपमारुह्य सत्वर: । हसद्भ‍ि: प्रहसन् बालै: परिहासमुवाच ह ॥ ९ ॥

Ngài lấy y phục của các thiếu nữ rồi vội leo lên cây kadamba. Vừa cười vang, vừa khiến các bạn trai cũng cười theo, Ngài nói với các gopī bằng lời đùa vui.

Verse 10

अत्रागत्याबला: कामं स्वं स्वं वास: प्रगृह्यताम् । सत्यं ब्रुवाणि नो नर्म यद् यूयं व्रतकर्शिता: ॥ १० ॥

Hỡi các thiếu nữ dịu hiền, hãy đến đây tùy ý và mỗi người nhận lại y phục của mình. Ta nói thật, không phải đùa, vì các nàng đã mệt mỏi do giữ hạnh nguyện khổ hạnh.

Verse 11

न मयोदितपूर्वं वा अनृतं तदिमे विदु: । एकैकश: प्रतीच्छध्वं सहैवेति सुमध्यमा: ॥ ११ ॥

Ta chưa từng nói dối; các cậu bé này đều biết. Vậy nên, hỡi các nàng thắt đáy lưng ong, hãy tiến lên—từng người một hoặc cùng nhau—và nhận lại y phục của mình.

Verse 12

तस्य तत् क्ष्वेलितं द‍ृष्ट्वा गोप्य: प्रेमपरिप्लुता: । व्रीडिता: प्रेक्ष्य चान्योन्यं जातहासा न निर्ययु: ॥ १२ ॥

Thấy Kṛṣṇa đùa như thế, các gopī tràn ngập tình yêu dành cho Ngài. Dẫu thẹn thùng, họ nhìn nhau rồi bật cười, trêu đùa lẫn nhau; nhưng vẫn không bước ra khỏi nước.

Verse 13

एवं ब्रुवति गोविन्दे नर्मणाक्षिप्तचेतस: । आकण्ठमग्ना: शीतोदे वेपमानास्तमब्रुवन् ॥ १३ ॥

Khi Đức Govinda nói với các gopi theo cách này, những lời nói đùa của Ngài đã hoàn toàn thu hút tâm trí họ. Ngâm mình trong nước lạnh đến tận cổ, họ bắt đầu run rẩy và thưa với Ngài như sau.

Verse 14

मानयं भो: कृथास्त्वां तु नन्दगोपसुतं प्रियम् । जानीमोऽङ्ग व्रजश्लाघ्यं देहि वासांसि वेपिता: ॥ १४ ॥

Các gopi nói: Hỡi Krishna, đừng bất công như vậy! Chúng em biết rằng Chàng là con trai đáng kính của Nanda và được mọi người ở Vraja tôn trọng. Chàng cũng rất thân thiết với chúng em. Xin hãy trả lại quần áo cho chúng em. Chúng em đang run rẩy trong làn nước lạnh.

Verse 15

श्यामसुन्दर ते दास्य: करवाम तवोदितम् । देहि वासांसि धर्मज्ञ नो चेद् राज्ञे ब्रुवाम हे ॥ १५ ॥

Hỡi Syamasundara, chúng em là những người hầu của Chàng và sẽ làm bất cứ điều gì Chàng nói. Nhưng hãy trả lại quần áo cho chúng em. Chàng biết rõ các nguyên tắc tôn giáo, và nếu Chàng không trả lại quần áo, chúng em sẽ phải mách với nhà vua.

Verse 16

श्रीभगवानुवाच भवत्यो यदि मे दास्यो मयोक्तं वा करिष्यथ । अत्रागत्य स्ववासांसि प्रतीच्छत शुचिस्मिता: । नो चेन्नाहं प्रदास्ये किं क्रुद्धो राजा करिष्यति ॥ १६ ॥

Đức Chí Tôn phán: Nếu các cô thực sự là người hầu của Ta, và nếu các cô thực sự làm theo những gì Ta nói, thì hãy đến đây với nụ cười ngây thơ và nhận lại quần áo của mình. Nếu các cô không làm theo lời Ta, Ta sẽ không trả lại. Và ngay cả khi nhà vua tức giận, ông ấy có thể làm gì được?

Verse 17

ततो जलाशयात् सर्वा दारिका: शीतवेपिता: । पाणिभ्यां योनिमाच्छाद्य प्रोत्तेरु: शीतकर्शिता: ॥ १७ ॥

Sau đó, run rẩy vì cái lạnh thấu xương, tất cả các cô gái trẻ bước lên khỏi mặt nước, dùng tay che đi phần nhạy cảm của mình.

Verse 18

भगवानाहता वीक्ष्य शुद्धभावप्रसादित: । स्कन्धे निधाय वासांसि प्रीत: प्रोवाच सस्मितम् ॥ १८ ॥

Thấy các gopī xấu hổ bối rối, Đức Bhagavān hoan hỷ vì tình yêu-bhakti thanh tịnh của họ. Ngài khoác y phục lên vai, mỉm cười và dịu dàng nói với họ.

Verse 19

यूयं विवस्त्रा यदपो धृतव्रता व्यगाहतैतत्तदु देवहेलनम् । बद्ध्वाञ्जलिं मूध्‍‍‍‍‍‍‍‍‌‌र्न्यपनुत्तयेऽहस: कृत्वा नमोऽधोवसनं प्रगृह्यताम् ॥ १९ ॥

Các con tắm khỏa thân khi đang giữ lời nguyện—đó là sự xúc phạm chư thiên. Để tiêu trừ tội lỗi, hãy chắp tay đặt trên đầu mà đảnh lễ, rồi hãy nhận lại y phục phần dưới của mình.

Verse 20

इत्यच्युतेनाभिहितं व्रजाबला मत्वा विवस्त्राप्लवनं व्रतच्युतिम् । तत्पूर्तिकामास्तदशेषकर्मणां साक्षात्कृतं नेमुरवद्यमृग् यत: ॥ २० ॥

Nghe lời Acyuta, các thiếu nữ Vraja hiểu rằng việc tắm khỏa thân đã khiến họ sa sút khỏi lời nguyện. Nhưng vẫn mong hoàn thành lời nguyện, và vì Śrī Kṛṣṇa chính là quả tối thượng của mọi công đức, họ đảnh lễ Ngài để gột sạch mọi lỗi lầm.

Verse 21

तास्तथावनता द‍ृष्ट्वा भगवान् देवकीसुत: । वासांसि ताभ्य: प्रायच्छत्करुणस्तेन तोषित: ॥ २१ ॥

Thấy họ cúi lạy như thế, Đức Bhagavān—con của Devakī—động lòng từ bi và hài lòng, liền trao trả y phục cho họ.

Verse 22

द‍ृढं प्रलब्धास्त्रपया च हापिता: प्रस्तोभिता: क्रीडनवच्च कारिता: । वस्त्राणि चैवापहृतान्यथाप्यमुं ता नाभ्यसूयन् प्रियसङ्गनिर्वृता: ॥ २२ ॥

Dẫu các gopī bị trêu đùa đến cùng, bị làm cho xấu hổ, bị chế nhạo, bị bắt làm như búp bê, và y phục còn bị lấy mất, họ vẫn không hề oán giận Śrī Kṛṣṇa. Trái lại, họ chỉ hân hoan vì được dịp gần gũi Đấng mình yêu kính.

Verse 23

परिधाय स्ववासांसि प्रेष्ठसङ्गमसज्जिता: । गृहीतचित्ता नो चेलुस्तस्मिन्लज्जायितेक्षणा: ॥ २३ ॥

Dẫu đã khoác y phục, các gopī say mê được gần gũi Śrī Kṛṣṇa vẫn bị Ngài cuốn trọn tâm trí nên không bước đi; họ chỉ đứng đó, e thẹn liếc nhìn Ngài.

Verse 24

तासां विज्ञाय भगवान् स्वपादस्पर्शकाम्यया । धृतव्रतानां सङ्कल्पमाह दामोदरोऽबला: ॥ २४ ॥

Biết rõ quyết tâm giữ trọn lời nguyện khắc khổ của các gopī, và cũng biết họ khao khát được chạm vào đôi chân sen của Ngài, Bhagavān Dāmodara—Śrī Kṛṣṇa—đã nói với họ như sau.

Verse 25

सङ्कल्पो विदित: साध्व्यो भवतीनां मदर्चनम् । मयानुमोदित: सोऽसौ सत्यो भवितुमर्हति ॥ २५ ॥

[Śrī Kṛṣṇa nói:] Hỡi các thiếu nữ hiền thánh, Ta biết rõ ý nguyện thật sự của các con trong khổ hạnh này là thờ phụng Ta. Ta hoan hỷ chấp thuận; ý nguyện ấy nhất định phải thành tựu.

Verse 26

न मय्यावेशितधियां काम: कामाय कल्पते । भर्जिता क्‍वथिता धाना: प्रायो बीजाय नेशते ॥ २६ ॥

Dục vọng của người đặt trọn tâm trí nơi Ta không dẫn đến ham muốn hưởng thụ giác quan; như hạt lúa mạch bị phơi cháy dưới nắng rồi đem nấu chín thì không còn thể nảy mầm làm giống nữa.

Verse 27

याताबला व्रजं सिद्धा मयेमा रंस्यथा क्षपा: । यदुद्दिश्य व्रतमिदं चेरुरार्यार्चनं सती: ॥ २७ ॥

Giờ đây, hỡi các thiếu nữ, hãy trở về Vraja; ước nguyện của các con đã viên mãn. Trong sự đồng hành với Ta, các con sẽ hoan lạc trong những đêm sắp tới—hỡi những tâm hồn thanh khiết, vì chính mục đích ấy mà các con đã giữ lời nguyện này và thờ phụng Nữ thần Āryā Kātyāyanī.

Verse 28

श्रीशुक उवाच इत्यादिष्टा भगवता लब्धकामा: कुमारिका: । ध्यायन्त्यस्तत्पदाम्भोजं कृच्छ्रान्निर्विविशुर्व्रजम् ॥ २८ ॥

Śrī Śukadeva nói: Được Bhagavān chỉ dạy như vậy, các thiếu nữ đã toại nguyện vẫn khó nhọc lắm mới trở về làng Vraja, trong lòng không ngừng quán niệm hoa sen nơi chân Ngài.

Verse 29

अथ गोपै: परिवृतो भगवान् देवकीसुत: । वृन्दावनाद्गतो दूरं चारयन् गा: सहाग्रज: ॥ २९ ॥

Sau đó một thời gian, Bhagavān Kṛṣṇa, con của Devakī, được các bạn chăn bò vây quanh và cùng anh cả Balarāma, đã lùa đàn bò đi xa khỏi Vṛndāvana.

Verse 30

निदघार्कातपे तिग्मे छायाभि: स्वाभिरात्मन: । आतपत्रायितान् वीक्ष्य द्रुमानाह व्रजौकस: ॥ ३० ॥

Khi nắng nóng mùa hạ trở nên gay gắt, Bhagavān Kṛṣṇa thấy cây cối dùng chính bóng mát của mình như chiếc lọng che cho Ngài; vì thế Ngài nói với các bạn trai ở Vraja như sau.

Verse 31

हे स्तोककृष्ण हे अंशो श्रीदामन् सुबलार्जुन । विशाल वृषभौजस्विन् देवप्रस्थ वरूथप ॥ ३१ ॥ पश्यतैतान् महाभागान् परार्थैकान्तजीवितान् । वातवर्षातपहिमान् सहन्तो वारयन्ति न: ॥ ३२ ॥

Bhagavān nói: “Hỡi Stoka Kṛṣṇa, Aṁśu, Śrīdāma, Subala và Arjuna; hỡi Viśāla, Vṛṣabha, Ojasvī, Devaprastha và Varūthapa! Hãy nhìn những cây cối đại phúc này, đời sống của chúng hoàn toàn vì lợi ích kẻ khác. Dẫu chịu gió, mưa, nắng nóng và giá lạnh, chúng vẫn che chở chúng ta khỏi các điều ấy.”

Verse 32

हे स्तोककृष्ण हे अंशो श्रीदामन् सुबलार्जुन । विशाल वृषभौजस्विन् देवप्रस्थ वरूथप ॥ ३१ ॥ पश्यतैतान् महाभागान् परार्थैकान्तजीवितान् । वातवर्षातपहिमान् सहन्तो वारयन्ति न: ॥ ३२ ॥

Bhagavān nói: “Hỡi Stoka Kṛṣṇa, Aṁśu, Śrīdāma, Subala và Arjuna; hỡi Viśāla, Vṛṣabha, Ojasvī, Devaprastha và Varūthapa! Hãy nhìn những cây cối đại phúc này, đời sống của chúng hoàn toàn vì lợi ích kẻ khác. Dẫu chịu gió, mưa, nắng nóng và giá lạnh, chúng vẫn che chở chúng ta khỏi các điều ấy.”

Verse 33

अहो एषां वरं जन्म सर्वप्राण्युपजीवनम् । सुजनस्येव येषां वै विमुखा यान्ति नार्थिन: ॥ ३३ ॥

Ôi, sự sinh ra của những cây này thật cao quý; chúng nuôi sống mọi loài. Như bậc hiền thánh, ai đến xin điều gì cũng không bao giờ ra về trong thất vọng.

Verse 34

पत्रपुष्पफलच्छायामूलवल्कलदारुभि: । गन्धनिर्यासभस्मास्थितोक्मै: कामान्वितन्वते ॥ ३४ ॥

Những cây này đáp ứng ước nguyện bằng lá, hoa, quả, bóng mát, rễ, vỏ và gỗ; lại còn bằng hương thơm, nhựa, tro, phần ruột và chồi non.

Verse 35

एतावज्जन्मसाफल्यं देहिनामिह देहिषु । प्राणैरर्थैर्धिया वाचा श्रेयआचरणं सदा ॥ ३५ ॥

Ý nghĩa thành tựu của đời sống hữu thân là thế này: luôn làm điều thiện vì lợi ích của kẻ khác bằng sinh mạng, tài sản, trí tuệ và lời nói của mình.

Verse 36

इति प्रवालस्तबकफलपुष्पदलोत्करै: । तरूणां नम्रशाखानां मध्यतो यमुनां गत: ॥ ३६ ॥

Vì thế, đi giữa những cây có cành cúi thấp vì đầy chồi non, quả, hoa và lá, Đức Thế Tôn Śrī Kṛṣṇa đã đến bờ sông Yamunā.

Verse 37

तत्र गा: पाययित्वाप: सुमृष्टा: शीतला: शिवा: । ततो नृप स्वयं गोपा: कामं स्वादु पपुर्जलम् ॥ ३७ ॥

Tại đó, các cậu bé chăn bò cho đàn bò uống nước Yamunā trong vắt, mát lạnh và lành thiện. Tâu Đại vương, rồi chính họ cũng uống thứ nước ngọt ấy cho thỏa lòng.

Verse 38

तस्या उपवने कामं चारयन्त: पशून् नृप । कृष्णरामावुपागम्य क्षुधार्ता इदमब्रुवन् ॥ ३८ ॥

Tâu Đại vương, trong khu rừng nhỏ ven sông Yamunā, các mục đồng thong thả chăn dắt đàn vật. Nhưng khi đói cồn cào, họ đến gần Śrī Kṛṣṇa và Balarāma rồi thưa như sau.