Adhyaya 18

Verse 1

श्रीशुक उवाच अथ कृष्ण: परिवृतो ज्ञातिभिर्मुदितात्मभि: । अनुगीयमानो न्यविशद्‌‌व्रजं गोकुलमण्डितम् ॥ १ ॥

Śukadeva nói: Được bao quanh bởi thân hữu hân hoan, những người luôn ca tụng vinh quang của Ngài, Śrī Kṛṣṇa bước vào làng Vraja, nơi Gokula rực rỡ với đàn bò.

Verse 2

व्रजे विक्रीडतोरेवं गोपालच्छद्ममायया । ग्रीष्मो नामर्तुरभवन्नातिप्रेयाञ्छरीरिणाम् ॥ २ ॥

Khi Kṛṣṇa và Balarāma vui đùa ở Vraja dưới dáng vẻ những cậu bé chăn bò bình thường, mùa hạ dần xuất hiện—một mùa chẳng mấy dễ chịu đối với chúng sinh mang thân xác.

Verse 3

स च वृन्दावनगुणैर्वसन्त इव लक्षित: । यत्रास्ते भगवान् साक्षाद् रामेण सह केशव: ॥ ३ ॥

Tuy vậy, vì chính Bhagavān Keśava ngự tại Vṛndāvana cùng Balarāma, mùa hạ lại mang phẩm chất của mùa xuân. Đó là nét đặc thù của miền Vṛndāvana.

Verse 4

यत्र निर्झरनिर्ह्रादनिवृत्तस्वनझिल्लिकम् । शश्वत्तच्छीकरर्जीषद्रुममण्डलमण्डितम् ॥ ४ ॥

Ở Vṛndāvana, tiếng ầm vang của thác nước át hẳn tiếng dế; và những cụm cây luôn được làn sương nước từ thác làm ướt mát đã tô điểm khắp vùng.

Verse 5

सरित्सर:प्रस्रवणोर्मिवायुना कह्लारकुञ्जोत्पलरेणुहारिणा । न विद्यते यत्र वनौकसां दवो निदाघवह्न्यर्कभवोऽतिशाद्वले ॥ ५ ॥

Gió lướt trên sóng hồ và dòng sông mang theo phấn của sen và các loài hoa nước, rồi làm mát khắp Vṛndāvana. Vì thế dân cư nơi rừng ấy không bị khổ bởi cái nóng của mặt trời mùa hạ hay lửa rừng; cỏ xanh tươi non tràn đầy khắp chốn.

Verse 6

अगाधतोयह्रदिनीतटोर्मिभि- र्द्रवत्पुरीष्या: पुलिनै: समन्तत: । न यत्र चण्डांशुकरा विषोल्बणा भुवो रसं शाद्वलितं च गृह्णते ॥ ६ ॥

Những con sông sâu với làn sóng chảy tràn làm ướt bờ, khiến các bãi cát quanh đó trở nên ẩm và lầy. Vì vậy tia nắng dữ dội như độc không thể bốc hơi nhựa sống của đất hay làm cỏ xanh khô cháy.

Verse 7

वनं कुसुमितं श्रीमन्नदच्चित्रमृगद्विजम् । गायन्मयूरभ्रमरं कूजत्कोकिलसारसम् ॥ ७ ॥

Khu rừng Vṛndāvana rực rỡ hoa nở và vang đầy âm thanh của muôn thú muôn chim. Công và ong như cất tiếng hát, còn chim cuốc và sếu thì gù vang dịu ngọt.

Verse 8

क्रीडिष्यमाणस्तन् कृष्णो भगवान् बलसंयुत: । वेणुं विरणयन् गोपैर्गोधनै: संवृतोऽविशत् ॥ ८ ॥

Muốn vui chơi những cuộc līlā, Đức Bhagavān Śrī Kṛṣṇa cùng với Śrī Balarāma, được các cậu bé chăn bò và đàn bò vây quanh, bước vào rừng Vṛndāvana trong tiếng sáo du dương của Ngài.

Verse 9

प्रवालबर्हस्तबकस्रग्धातुकृतभूषणा: । रामकृष्णादयो गोपा ननृतुर्युयुधुर्जगु: ॥ ९ ॥

Trang sức bằng lá non, lông công, chùm nụ hoa, vòng hoa và khoáng chất nhiều màu, Balarāma, Kṛṣṇa cùng các cậu bé gopa đã nhảy múa, vật lộn và cất tiếng hát.

Verse 10

कृष्णस्य नृत्यत: केचिज्जगु: केचिदवादयन् । वेणुपाणितलै: श‍ृङ्गै: प्रशशंसुरथापरे ॥ १० ॥

Khi Kṛṣṇa múa, có bạn chăn bò hát theo, có người thổi sáo, gõ chũm chọe tay và thổi tù và sừng trâu; những người khác thì tán thán điệu múa của Ngài.

Verse 11

गोपजातिप्रतिच्छन्ना देवा गोपालरूपिणौ । ईडिरे कृष्णरामौ च नटा इव नटं नृप ॥ ११ ॥

Tâu Đại vương, các chư thiên cải trang thành người trong cộng đồng mục đồng, mang hình dáng gopāla; như diễn viên múa tán dương một diễn viên khác, họ thờ kính Kṛṣṇa và Balarāma đang hiện làm các cậu bé chăn bò.

Verse 12

भ्रमणैर्लङ्घनै: क्षेपैरास्फोटनविकर्षणै: । चिक्रीडतुर्नियुद्धेन काकपक्षधरौ क्‍वचित् ॥ १२ ॥

Kṛṣṇa và Balarāma vui đùa với các bạn mục đồng bằng cách xoay vòng, nhảy vọt, ném, vỗ, kéo và vật lộn; đôi khi hai Ngài còn kéo cả chỏm tóc trên đầu các cậu bé.

Verse 13

क्‍वचिन्नृत्यत्सु चान्येषु गायकौ वादकौ स्वयम् । शशंसतुर्महाराज साधु साध्विति वादिनौ ॥ १३ ॥

Tâu Đại vương, khi các cậu bé khác đang múa, đôi khi Kṛṣṇa và Balarāma tự mình hát và tấu nhạc đệm; đôi khi hai Ngài khen ngợi: “Lành thay! Lành thay!”

Verse 14

क्‍वचिद्ब‍िल्वै: क्‍वचित्कुम्भै: क्‍वचामलकमुष्टिभि: । अस्पृश्यनेत्रबन्धाद्यै: क्‍वचिन्मृगखगेहया ॥ १४ ॥

Có lúc các cậu bé mục đồng chơi với quả bilva hay kumbha, có lúc với nắm quả āmalaka; khi khác họ chơi trò chạm nhau hoặc bịt mắt đoán người; và đôi khi họ bắt chước thú vật cùng chim muông.

Verse 15

क्‍वचिच्च दर्दुरप्लावैर्विविधैरुपहासकै: । कदाचित् स्यन्दोलिकया कर्हिचिन्नृपचेष्टया ॥ १५ ॥

Họ khi thì nhảy nhót như ếch, khi thì bày đủ trò đùa vui, khi thì ngồi xích đu, và khi thì bắt chước dáng điệu của các bậc quân vương.

Verse 16

एवं तौ लोकसिद्धाभि: क्रीडाभिश्चेरतुर्वने । नद्यद्रिद्रोणिकुञ्जेषु काननेषु सर:सु च ॥ १६ ॥

Như vậy, Kṛṣṇa và Balarāma đã chơi đủ mọi trò chơi quen thuộc trong đời, vừa rong chơi trong rừng Vṛndāvana—giữa sông ngòi, đồi núi, thung lũng, bụi rậm, rừng cây và hồ nước.

Verse 17

पशूंश्चारयतोर्गोपैस्तद्वने रामकृष्णयो: । गोपरूपी प्रलम्बोऽगादसुरस्तज्जिहीर्षया ॥ १७ ॥

Khi Rāma và Kṛṣṇa cùng các bạn mục đồng đang chăn đàn gia súc trong khu rừng ấy, ác quỷ Pralamba đã trà trộn vào giữa họ, giả dạng một cậu bé mục đồng, với ý định bắt cóc Kṛṣṇa và Balarāma.

Verse 18

तं विद्वानपि दाशार्हो भगवान् सर्वदर्शन: । अन्वमोदत तत्सख्यं वधं तस्य विचिन्तयन् ॥ १८ ॥

Dù đã biết rõ, Bhagavān Kṛṣṇa—đấng xuất hiện trong dòng Daśārha và thấy biết mọi điều—vẫn giả vờ nhận hắn làm bạn, đồng thời nghiêm cẩn suy tính cách diệt trừ hắn.

Verse 19

तत्रोपाहूय गोपालान् कृष्ण: प्राह विहारवित् । हे गोपा विहरिष्यामो द्वन्द्वीभूय यथायथम् ॥ १९ ॥

Bấy giờ Kṛṣṇa, bậc am tường mọi trò chơi, gọi các cậu bé mục đồng lại và nói: “Này các gopa! Hãy vui chơi; chúng ta chia thành hai đội cân bằng.”

Verse 20

तत्र चक्रु: परिवृढौ गोपा रामजनार्दनौ । कृष्णसङ्घट्टिन: केचिदासन् रामस्य चापरे ॥ २० ॥

Tại đó, các mục đồng chọn Śrī Kṛṣṇa và Balarāma làm thủ lĩnh hai phe. Một số theo phe Kṛṣṇa, số khác gia nhập phe Balarāma.

Verse 21

आचेरुर्विविधा: क्रीडा वाह्यवाहकलक्षणा: । यत्रारोहन्ति जेतारो वहन्ति च पराजिता: ॥ २१ ॥

Họ chơi nhiều trò khác nhau kiểu “người chở–người ngồi”; trong đó kẻ thắng leo lên lưng kẻ thua, và kẻ thua phải cõng đi.

Verse 22

वहन्तो वाह्यमानाश्च चारयन्तश्च गोधनम् । भाण्डीरकं नाम वटं जग्मु: कृष्णपुरोगमा: ॥ २२ ॥

Vì thế, vừa cõng nhau và được cõng, vừa chăn đàn bò, họ theo Kṛṣṇa đi đến cây đa mang tên Bhāṇḍīraka.

Verse 23

रामसङ्घट्टिनो यर्हि श्रीदामवृषभादय: । क्रीडायां जयिनस्तांस्तानूहु: कृष्णादयो नृप ॥ २३ ॥

Tâu Đại vương Parīkṣit, khi Śrīdāmā, Vṛṣabha và những người thuộc phe Balarāma thắng cuộc, thì Kṛṣṇa và các bạn của Ngài phải cõng họ.

Verse 24

उवाह कृष्णो भगवान् श्रीदामानं पराजित: । वृषभं भद्रसेनस्तु प्रलम्बो रोहिणीसुतम् ॥ २४ ॥

Khi thua cuộc, Đấng Tối Thượng Śrī Kṛṣṇa cõng Śrīdāmā. Bhadrasena cõng Vṛṣabha, còn Pralamba cõng Balarāma, con trai của Rohiṇī.

Verse 25

अविषह्यं मन्यमान: कृष्णं दानवपुङ्गव: । वहन् द्रुततरं प्रागादवरोहणत: परम् ॥ २५ ॥

Cho rằng Chúa Krishna là bất khả chiến bại, con quỷ hàng đầu đó đã nhanh chóng cõng Balarama đi xa hơn nơi hắn định đặt Ngài xuống.

Verse 26

तमुद्वहन् धरणिधरेन्द्रगौरवं महासुरो विगतरयो निजं वपु: । स आस्थित: पुरटपरिच्छदो बभौ तडिद्‌‌द्युमानुडुपतिवाडिवाम्बुद: ॥ २६ ॥

Khi con đại quỷ cõng Balarama, Ngài trở nên nặng như núi Sumeru khổng lồ. Pralamba sau đó hiện nguyên hình—một thân thể rực rỡ đeo đầy trang sức vàng.

Verse 27

निरीक्ष्य तद्वपुरलमम्बरे चरत् प्रदीप्तद‍ृग् भ्रुकुटितटोग्रदंष्ट्रकम् । ज्वलच्छिखं कटककिरीटकुण्डल- त्विषाद्भ‍ुतं हलधर ईषदत्रसत् ॥ २७ ॥

Khi Chúa Balarama thấy thân thể khổng lồ của con quỷ di chuyển nhanh trên bầu trời—với đôi mắt rực lửa và hàm răng khủng khiếp—Ngài dường như hơi hoảng sợ.

Verse 28

अथागतस्मृतिरभयो रिपुं बलो विहायसार्थमिव हरन्तमात्मन: । रुषाहनच्छिरसि द‍ृढेन मुष्टिना सुराधिपो गिरिमिव वज्ररंहसा ॥ २८ ॥

Nhớ lại tình hình thực tế, Balarama không sợ hãi đã giận dữ đấm vào đầu con quỷ bằng nắm đấm cứng rắn của mình, giống như Indra đánh vào ngọn núi bằng sấm sét.

Verse 29

स आहत: सपदि विशीर्णमस्तको मुखाद् वमन् रुधिरमपस्मृतोऽसुर: । महारवं व्यसुरपतत् समीरयन् गिरिर्यथा मघवत आयुधाहत: ॥ २९ ॥

Bị đấm bởi nắm đấm của Balarama, đầu của Pralamba lập tức vỡ toạc. Con quỷ nôn ra máu và ngã xuống đất chết tươi với một tiếng động lớn.

Verse 30

द‍ृष्ट्वा प्रलम्बं निहतं बलेन बलशालिना । गोपा: सुविस्मिता आसन्साधु साध्विति वादिन: ॥ ३० ॥

Thấy Balarāma hùng mạnh giết chết quỷ Pralamba, các mục đồng vô cùng kinh ngạc và reo lên: “Lành thay! Lành thay!”

Verse 31

आशिषोऽभिगृणन्तस्तं प्रशशंसुस्तदर्हणम् । प्रेत्यागतमिवालिङ्‌‌ग्य प्रेमविह्वलचेतस: ॥ ३१ ॥

Họ dâng lên Ngài vô vàn lời chúc phúc và tán dương Đấng xứng đáng được tán dương. Tâm trí ngập tràn ái luyến bhakti, họ ôm lấy Balarāma như thể Ngài vừa trở về từ cõi chết.

Verse 32

पापे प्रलम्बे निहते देवा: परमनिर्वृता: । अभ्यवर्षन् बलं माल्यै: शशंसु: साधु साध्विति ॥ ३२ ॥

Khi Pralamba tội lỗi bị giết, chư thiên vô cùng hoan hỷ. Họ rải vòng hoa xuống trên Balarāma và ca ngợi: “Lành thay! Lành thay!”