Srimad Bhagavatam — Chaturtha Skandha, Shloka 1
Pṛthu Mahārāja’s Renunciation, Austerities, Departure, and the Glory of Hearing His History
मैत्रेय उवाच दृष्ट्वात्मानं प्रवयसमेकदा वैन्य आत्मवान् । आत्मना वर्धिताशेषस्वानुसर्ग: प्रजापति: ॥ १ ॥ जगतस्तस्थुषश्चापि वृत्तिदो धर्मभृत्सताम् । निष्पादितेश्वरादेशो यदर्थमिह जज्ञिवान् ॥ २ ॥ आत्मजेष्वात्मजां न्यस्य विरहाद्रुदतीमिव । प्रजासु विमन:स्वेक: सदारोऽगात्तपोवनम् ॥ ३ ॥
maitreya uvāca dṛṣṭvātmānaṁ pravayasam ekadā vainya ātmavān ātmanā vardhitāśeṣa- svānusargaḥ prajāpatiḥ
Maitreya nói: Ở giai đoạn cuối đời, khi Vainya Pṛthu thấy mình đã già, vị đại hồn ấy—một prajāpati nuôi dưỡng sinh kế cho muôn loài động và bất động, và là người nâng đỡ dharma cho các bậc hiền thánh—đã thi hành mệnh lệnh của Bhagavān trong sự hòa hợp trọn vẹn với Ngài. Rồi Ngài phân chia mọi phú quý đã tích lũy cho tất cả chúng sinh theo đúng dharma, giao phó trái đất—được xem như người con gái—cho các con trai. Dân chúng gần như khóc than vì ly biệt; Ngài rời họ, cùng hoàng hậu đi một mình vào rừng tu khổ hạnh.
Mahārāja Pṛthu was one of the śaktyāveśa incarnations of the Supreme Personality of Godhead, and as such he appeared on the surface of the earth to execute the orders of the Supreme. As stated in Bhagavad-gītā, the Supreme Lord is the proprietor of all planets, and He is always anxious to see that in each and every planet the living entities are happily living and executing their duties. As soon as there is some discrepancy in the execution of duties, the Lord appears on earth, as confirmed in Bhagavad-gītā (4.7) : yadā yadā hi dharmasya glānir bhavati bhārata.
FAQs
This verse shows that when one recognizes the arrival of old age, a wise person—like King Pṛthu—turns from worldly administration toward detachment and higher spiritual purpose.
Vainya is King Pṛthu, the son of King Vena. He is called Prajāpati because he protected and expanded the citizens and orderly progeny under dharma, acting as a true progenitor-ruler.
Regularly reflect on life’s impermanence, fulfill duties responsibly, and gradually increase spiritual practices (hearing, chanting, and service) so that detachment arises naturally when life’s phases change.