Home›Srimad Bhagavatam›Ashtama Skandha›Adhyaya 7›Shloka 32
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 32

Kūrma Supports Mandara; Hālahala Appears; Śiva Becomes Nīlakaṇṭha

Devanagari script

कामाध्वरत्रिपुरकालगराद्यनेक- भूतद्रुह: क्षपयत: स्तुतये न तत् ते । यस्त्वन्तकाल इदमात्मकृतं स्वनेत्र- वह्निस्फुलिङ्गशिखया भसितं न वेद ॥ ३२ ॥

Transliteration

kāmādhvara-tripura-kālagarādy-aneka- bhūta-druhaḥ kṣapayataḥ stutaye na tat te yas tv anta-kāla idam ātma-kṛtaṁ sva-netra- vahni-sphuliṅga-śikhayā bhasitaṁ na veda

Translation

Khi đến thời hủy diệt, ngọn lửa và tia lửa phát ra từ mắt Ngài thiêu rụi toàn thể tạo vật—chính do Ngài dựng nên—thành tro bụi; vậy mà Ngài dường như chẳng xem mình biết việc ấy diễn ra thế nào. Thế thì việc phá yajña của Dakṣa, diệt Tripurāsura, hay chế ngự độc kālakūṭa có đáng kể gì? Những hành vi ấy không phải đề tài chính để dâng lời tán tụng Ngài.

Synonyms
काम-अध्वर-त्रिपुर-काल-गर-आदि-अनेक-भूत-द्रुहःthe destroyer/enemy of many beings such as Kāma’s sacrifice, Tripura, Kāla, poison, etc.
काम-अध्वर-त्रिपुर-काल-गर-आदि-अनेक-भूत-द्रुहः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक) + अध्वर (प्रातिपदिक) + त्रिपुर (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक) + गर (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + अनेक (प्रातिपदिक) + भूत (प्रातिपदिक) + द्रुह् (धातु)
Formकृदन्त (द्रुह् → द्रुह्/द्रुह्-प्रातिपदिक ‘one who harms’; here as बहुपद-समास), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); ‘कामाध्वरादि-अनेक-भूतानां द्रुहः’ (genitive-tatpurusha)
क्षपयतःof (you) who are destroying
क्षपयतः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeVerb
Rootक्षपयत् (कृदन्त; √क्षि/क्षप् caus. √क्षि ‘to destroy’)
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
स्तुतयेfor praise
स्तुतये:
Sampradana (सम्प्रदान/Recipient)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन (Singular)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (Singular)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विशेषार्थक/विरोधार्थक निपात (particle: but/indeed)
अन्त-कालःthe time of the end (death)
अन्त-कालः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअन्त (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन (Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (antasyāḥ kālaḥ)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
आत्म-कृतम्done by oneself
आत्म-कृतम्:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक) + कृ (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP: कृत), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular); ‘आत्मना कृतम्’ (instrumental-tatpurusha sense)
स्व-नेत्र-वह्नि-स्फुलिङ्ग-शिखयाby the flame-spark from his own eye-fire
स्व-नेत्र-वह्नि-स्फुलिङ्ग-शिखया:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + नेत्र (प्रातिपदिक) + वह्नि (प्रातिपदिक) + स्फुलिङ्ग (प्रातिपदिक) + शिखा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुषः (with the flame-spark from one’s own eye-fire)
भसितम्burnt to ashes
भसितम्:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootभस्म (प्रातिपदिक) / √भस् (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP: भसित ‘reduced to ash’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
वेदknows
वेद:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
Purport

Since Lord Śiva considers the great acts he performs to be very unimportant, what was to be said of counteracting the strong poison produced by the churning? The demigods indirectly prayed that Lord Śiva counteract the kālakūṭa poison, which was spreading throughout the universe.

Characters & Entities
L
Lord Shiva
D
Devas

FAQs

It describes how, at the time of annihilation, the universe is burned to ashes by the fiery sparks and flames from Lord Śiva’s eyes, emphasizing the overwhelming power of dissolution.

In their prayer they contrast destructive tendencies with the transcendence of Śiva’s role in cosmic dissolution, implying that ordinary destructive beings are not worthy of praise, whereas Śiva’s destruction is part of the divine cosmic function.

It encourages detachment and non-harm: do not glorify or imitate destructive impulses (lust, cruelty), and remember the temporary nature of the world, turning the mind toward devotion and higher purpose.

←Previous Verse
Next Verse→