Home›Srimad Bhagavatam›Ashtama Skandha›Adhyaya 7›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Srimad Bhagavatam — Ashtama Skandha, Shloka 10

Kūrma Supports Mandara; Hālahala Appears; Śiva Becomes Nīlakaṇṭha

Devanagari script

सुरासुरेन्द्रैर्भुजवीर्यवेपितं परिभ्रमन्तं गिरिमङ्ग पृष्ठत: । बिभ्रत् तदावर्तनमादिकच्छपो मेनेऽङ्गकण्डूयनमप्रमेय: ॥ १० ॥

Transliteration

surāsurendrair bhuja-vīrya-vepitaṁ paribhramantaṁ girim aṅga pṛṣṭhataḥ bibhrat tad-āvartanam ādi-kacchapo mene ’ṅga-kaṇḍūyanam aprameyaḥ

Translation

Tâu Đại vương, chư thiên và a-tu-la dùng sức cánh tay xoay núi Mandara trên lưng Đức Chúa trong hóa thân Rùa Kūrma kỳ diệu. Đấng Kūrma nguyên thủy xem sự lăn xoay ấy như gãi ngứa thân mình và cảm nhận niềm khoái lạc êm dịu.

Synonyms
सुर-असुर-इन्द्रैःby the lords of the gods and demons
सुर-असुर-इन्द्रैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootसुर + असुर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/Instrumental, 3rd), बहुवचन; समासः—सुरासुरयोः इन्द्राः (षष्ठी-तत्पुरुष)
भुज-वीर्य-वेपितम्shaken by (their) arm-strength
भुज-वीर्य-वेपितम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभुज + वीर्य + वेपित (कृदन्त; √वेप् धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative, 2nd), एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), ‘वेपित’ = shaken; समासः—भुजवीर्येण वेपितम् (तृतीया-तत्पुरुष)
परिभ्रमन्तम्whirling around
परिभ्रमन्तम्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-√भ्रम् (धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; वर्तमान कृदन्त (शतृ)
गिरिम्the mountain
गिरिम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगिरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अङ्गO dear (one)
अङ्ग:
सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
TypeIndeclinable
Rootअङ्ग (अव्यय/सम्बोधन-निपात)
Formसम्बोधन-निपात (vocative particle)
पृष्ठतःfrom behind / at the back
पृष्ठतः:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतस् (अव्यय)
Formअव्यय, अव्ययीभावार्थे (adverbial: ‘from/at the back’)
बिभ्रत्bearing
बिभ्रत्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Root√भृ (धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘bearing/carrying’
तत्-आवर्तनम्its turning/rotation
तत्-आवर्तनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आवर्तन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तस्य आवर्तनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
आदि-कच्छपःthe primeval tortoise (Kurma)
आदि-कच्छपः:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootआदि + कच्छप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः—आदिः कच्छपः (the primeval tortoise)
मेनेthought/considered
मेने:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√मन् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अङ्ग-कण्डूयनम्a scratching of (his) body
अङ्ग-कण्डूयनम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअङ्ग + कण्डूयन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—अङ्गस्य कण्डूयनम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
अप्रमेयःimmeasurable
अप्रमेयः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप्रमेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुष (अ-प्रमेय)
Purport

The Supreme Personality of Godhead is always the unlimited. Although the Supreme Personality of Godhead, in His body as a tortoise, held on His back the largest of mountains, Mandara-parvata, He did not feel any inconvenience. On the contrary, He apparently felt some itching, and thus the rotation of the mountain was certainly very pleasing.

Characters & Entities
K
Kurma (Ādi-Kacchapa)
S
Suras (demigods)
A
Asuras (demons)
M
Mandara Mountain

FAQs

This verse says the Lord as the primeval Tortoise bore the revolving Mandara Mountain on His back and felt it as a pleasant scratching, showing His unlimited power and effortless support of the cosmic pastime.

To highlight the Lord’s aprameya (immeasurable) potency—what is unbearable for gods and demons is effortless for Him, emphasizing divine supremacy within the Samudra Manthan narrative.

Remembering that the Supreme can carry what overwhelms us encourages surrender and steadiness: do your duty, but rely on the Lord’s support when life feels heavy or unstable.

←Previous Verse
Next Verse→