Mantra 3

Sukta 110

Sanskrit (Devanagari)

उप त्वा देवो अग्रमीच्चमसेन बृहस्पतिः । इन्द्र गीर्भिर्न आ विश यजमानाय सुन्वते

IAST Transliteration

úpa tvā devó agramīc camaséna bṛ́haspátiḥ | índra gīrbhír na ā́ víśa yájamānāya sunvaté ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Unto thee the God, Bṛhaspati, hath led the way with the cup. O Indra, enter hither with our hymns, for the sacrificer who presseth.

Translation

Thần Bṛhaspati đã đi trước dẫn đường cho ngươi với chiếc chén (camasa). Hỡi Indra, hãy vào đây cùng những lời tụng ca của chúng ta, vì người tế chủ đang hiến tế, đang ép Soma.

Word by Word

• उप: near; towards (prefix: ‘up/near’)
• उप: —
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग) / उप (अव्यय)

• त्वा: you (acc.)
• त्वा: Karma
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (त्वद्)

• देवः: the god
• देवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• अग्रमीৎ: came/approached
• अग्रमीৎ: —
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) + उपसर्ग आङ् (आ-)

• चमसेन: with a cup; by means of the cup
• चमसेन: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: चमस (प्रातिपदिक)

• बृहस्पतिः: Bṛhaspati
• बृहस्पतिः: Kartā (apposition to देवः)
• Type: Noun
• Root: बृहस्पति (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: —
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• गीर्भिः: with hymns; by praises
• गीर्भिः: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: गीर्/गिर् (प्रातिपदिक) ‘speech, hymn’

• नः: of us; for us
• नः: Sampradāna (beneficiary sense: ‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• आ: hither; in (prefix: ‘towards’)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/अव्यय)

• विश: enter; come in
• विश: —
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)

• यजमानाय: for the sacrificer
• यजमानाय: Sampradāna
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक)

• सुन्वते: for (him) pressing (soma); for the presser
• सुन्वते: Sampradāna (co-referential with यजमानाय)
• Type: Participle (verbal adjective)
• Root: सु (धातु) → सुन्वत् (वर्तमान कृदन्त/प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: To be confirmed from AVŚ anukramaṇī.

Devata: Indra (with Bṛhaspati as introducer)

Chandas: Anuṣṭubh (likely; to be verified).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"shanta","emotional_arc":"From orderly guidance to confident entry and empowerment.","listener_experience":"Feels like being ‘led correctly’ into strength; steadies nerves while energizing.","intensity":6}