Mantra 1

Sukta 62

Sanskrit (Devanagari)

पावमानम्। वैश्वानरो रश्मिभिर्नः पुनातु वातः प्राणेनेषिरो नभोभिः । द्यावापृथिवी पयसा पयस्वती ऋतावरी यज्ञिये न पुनीताम्

IAST Transliteration

pavamānám | vaiśvānaró raśmíbhir naḥ punātu vā́taḥ prāṇéna iṣiró nabhóbhíḥ | dyā́vā-pṛthivī́ páyasā páyasvatī ṛtā́varī yajñíye naḥ punītām ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Purifying: let Vaiśvānara with his rays purify us; let Wind, swift, with breath, with the sky-waters. Let Heaven and Earth, rich in milk, guardians of Order, worthy of sacrifice, purify us.

Translation

(Tụng thanh tẩy) Nguyện Vaiśvānara, với các tia sáng của mình, thanh tẩy chúng ta; nguyện Gió, mau lẹ, với hơi thở (prāṇa), với những dòng nước của bầu trời, thanh tẩy. Nguyện Trời và Đất, dồi dào sữa, những vị hộ trì ṛta (trật tự), xứng đáng cho tế lễ, thanh tẩy chúng ta.

Word by Word

• पावमानम्: purifying; the purifier
• पावमानम्: कर्म (पुनातु इत्यस्य) / विशेष्य
• Type: Adjective
• Root: पावमान (पू धातु, शुद्धौ) — वर्तमानकृदन्त-प्रातिपदिक

• वैश्वानरः: Vaiśvānara (Agni, the universal fire)
• वैश्वानरः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वैश्वानर (प्रातिपदिक)

• रश्मिभिः: with rays
• रश्मिभिः: करण
• Type: Noun
• Root: रश्मि (प्रातिपदिक)

• नः: us; our
• नः: सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्धः) — ‘our/us’
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पुनातु: may (he/it) purify
• पुनातु: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पू (धातु, शुद्धौ)

• वातः: wind
• वातः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: वात (प्रातिपदिक)

• प्राणेन: with breath; with life-force
• प्राणेन: करण
• Type: Noun
• Root: प्राण (प्रातिपदिक)

• इषिरः: swift; vigorous
• इषिरः: कर्तृ-विशेषण (वातस्य) / विशेषण
• Type: Adjective
• Root: इषिर (प्रातिपदिक)

• नभोभिः: with the skies; with the heavens
• नभोभिः: करण
• Type: Noun
• Root: नभस् (प्रातिपदिक)

• द्यावापृथिवी: Heaven-and-Earth
• द्यावापृथिवी: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: द्यावापृथिवी (द्वन्द्व-समास; द्यौ/दिव् + पृथिवी)

• पयसा: with milk; with nourishing fluid
• पयसा: करण
• Type: Noun
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• पयस्वती: abounding in milk/nourishment
• पयस्वती: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पयस्वत् (प्रातिपदिक)

• ऋतावरी: upholding ṛta (cosmic order)
• ऋतावरी: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: ऋतावरि (प्रातिपदिक)

• यज्ञिये: worthy of sacrifice; sacrificial
• यज्ञिये: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक)

• नः: us
• नः: कर्म (पुनीताम् इत्यस्य) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• पुनीताम्: may the two purify
• पुनीताम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: पू (धातु, शुद्धौ)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies in anukramaṇī lists)

Devata: Vaiśvānara (Agni), Vāta, Dyāvā-Pṛthivī

Chandas: Jagatī/triṣṭubh-mixed (Atharvanic; often treated as mixed meter)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From ‘tainted’ to cleansed and protected through cosmic support.","listener_experience":"A sense of being rinsed and re-lit from within; calm confidence in protection.","intensity":4}