Mantra 3

Sukta 120

Sanskrit (Devanagari)

यत्रा सुहार्दः सुकृतो मदन्ति विहाय रोगं तन्वः१ स्वायाः । अश्लोणा अङ्गैरह्रुताः स्वर्गे तत्र पश्येम पितरौ च पुत्रान्

IAST Transliteration

yátrā suhã́rdaḥ sukṛ́to mádanti vihā́ya rógaṃ tanvàḥ svā́yāḥ | aślóṇā áṅgair áhrutāḥ svargé tátra paśyema pitaráu ca putrā́n

English Translation (Griffith/Whitney)

Where the kindly-hearted, the merit-winners, rejoice—having left behind the sickness of their own body—unlame in their limbs, uninjured in heaven: there may we behold our parents and our sons.

Translation

Nơi ấy, những người lòng hiền hòa, những người thắng nhờ công đức, hoan hỷ—đã bỏ lại phía sau bệnh tật của chính thân mình; tay chân không què quặt, không thương tổn, ở cõi trời: tại đó, xin cho chúng ta được thấy cha mẹ và các con trai.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय-प्रातिपदिक) अथवा यद्-तत्र-सम्बन्ध

• सुहार्दः: good-hearted (friends), kindly ones
• सुहार्दः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively) / Noun
• Root: सुहार्द (प्रातिपदिक; सु- + हार्द ‘हृदयसम्बन्धी/मैत्री’)

• सुकृतः: the virtuous, doers of good deeds
• सुकृतः: कर्तृ
• Type: Adjective (used substantively) / Noun
• Root: सुकृत (प्रातिपदिक; सु- + कृत ‘पुण्यकर्मन्/सत्कर्म’)

• मदन्ति: rejoice, are exhilarated
• मदन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मद् (धातु)

• विहाय: having left/abandoned
• विहाय: (पूर्वक्रिया)
• Type: Verbal indeclinable (gerund)
• Root: वि + हा (धातु) → विहाय (क्त्वान्त)

• रोगम्: disease
• रोगम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रोग (प्रातिपदिक)

• तन्वः: of the body
• तन्वः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• स्वायाः: of one’s own
• स्वायाः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun (possessive)
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अश्लोणाः: not lame, uncrippled
• अश्लोणाः: कर्तृ (विशेषण) / विधेय
• Type: Adjective
• Root: अ-श्लोण (प्रातिपदिक; नञ् + श्लोण ‘लंगड़ा/विकल’)

• अङ्गैः: with (their) limbs
• अङ्गैः: करण
• Type: Noun
• Root: अङ्ग (प्रातिपदिक)

• अह्रुताः: uninjured, unharmed
• अह्रुताः: कर्तृ (विशेषण) / विधेय
• Type: Adjective / Past participle used adjectivally
• Root: अ-ह्रुत (प्रातिपदिक; नञ् + ह्रुत ‘क्षत/आहत/विकृत’)

• स्वर्गे: in heaven
• स्वर्गे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: स्वर्ग (प्रातिपदिक)

• तत्र: there
• तत्र: अधिकारण
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय-प्रातिपदिक)

• पश्येम: may we see
• पश्येम: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पश् (धातु)

• पितरौ: (our) two parents (father and mother)
• पितरौ: कर्म
• Type: Noun
• Root: पितृ (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)

• पुत्रान्: sons/children
• पुत्रान्: कर्म
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic transmission (anukramaṇī attribution varies).

Devata: Sukṛta-loka/Svarga as goal; the ‘sukṛtas’ and Pitṛ/parental figures as implied powers.

Chandas: Triṣṭubh/Jagatī-like (edition-dependent).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"karuna","emotional_arc":"From the fact of sickness → release and restoration → joyful reunion.","listener_experience":"Consolation, uplift, gentle longing resolved into hope.","intensity":5}