Mantra 4

Sukta 59

Sanskrit (Devanagari)

मन्त्रमखर्वं सुधितं सुपेशसं दधात यज्ञियेष्वा। पूर्वीश्चन प्रसितयस्तरन्ति तं य इन्द्रे कर्मणा भुवत्

IAST Transliteration

mántram ákharvaṃ súdhitaṃ supéśasaṃ dádhāta yajñiyéṣv ā́ | pū́rvīś ca ná prásitayas taranti táṃ ya índre kármaṇā bhúvat ||

English Translation (Griffith/Whitney)

A spell unshattered, well-established, of fair fashion, he setteth within the sacrificial acts. Even the former impulsions overpass (all hindrance) for him who, by deed, hath his being in Indra.

Translation

Người ấy đặt thần chú (mantra) không thể bị phá vỡ, được thiết lập vững, dáng vẻ tốt đẹp, vào trong các hành tác tế lễ (yajña). Ngay cả những xung lực trước kia (prasiti) cũng vượt qua mọi ngăn trở cho kẻ, bằng hành vi, có sự hiện hữu trong Indra.

Word by Word

• मन्त्रम्: the mantra
• मन्त्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: मन्त्र (प्रातिपदिक)

• अखर्वम्: uninjured, unbroken
• अखर्वम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: अ-खर्व (प्रातिपदिक)

• सुधितम्: well-set, well-arranged
• सुधितम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सु-धित (√धा/√धी-धि ‘to place/arrange; to set in order’ इत्यस्मात् क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-प्रातिपदिक)

• सुपेशसम्: of good form/beauty
• सुपेशसम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: सु-पेशस् (प्रातिपदिक)

• दधात: let him place/establish
• दधात: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धा (दधा)

• यज्ञियेषु: among the worthy-for-sacrifice (ritual contexts/people)
• यज्ञियेषु: अधिकारण
• Type: Adjective (substantivized) / Noun-like
• Root: यज्ञिय (प्रातिपदिक)

• आ: towards; in
• आ: (क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: आ (उपसर्ग/निपात)

• पूर्वीः: former, earlier
• पूर्वीः: कर्तृ
• Type: Adjective
• Root: पूर्वी (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• न: indeed/also
• न: (निपातार्थ)
• Type: Indeclinable
• Root: न

• प्रसितयः: impulses, forward courses
• प्रसितयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: प्र-√सि/√सा? → प्रसिति (प्रातिपदिक; ‘प्रसिति’ = sending forth, impulse, onward course)

• तरन्ति: they cross over, pass
• तरन्ति: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √तॄ (तर) ‘to cross, pass over’

• तम्: him/that (one)
• तम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यः: who
• यः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्द्रे: in/with Indra
• इन्द्रे: अधिकारण
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• कर्मणा: by (his) deed/action
• कर्मणा: करण
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)

• भुवत्: may he be / let him become
• भुवत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √भू (भव)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic provenance (Book 20 is a Rig-collection in AVŚ); traditional attribution follows the source Ṛg hymn’s seer (not uniquely Atharvanic here).

Devata: Indra (as the power underwriting efficacious karman)

Chandas: Triṣṭubh/Jagati-type dictional cadence (as per Ṛgvedic source; exact metrical identification depends on the underlying RV verse).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From calm assurance of correct form → quiet confidence of obstacle-transcendence.","listener_experience":"Grounding and stabilizing; a sense that the work is ‘properly set’ and will hold.","intensity":5}