Mantra 1

Sukta 50

Sanskrit (Devanagari)

कन्नव्यो अतसीनां तुरो गृणीत मर्त्यः । नही न्वस्य महिमानमिन्द्रियं स्वर्गृणन्त आनशुः

IAST Transliteration

kán navyò atasī́nāṁ turó gṛṇīta mártyaḥ | nahī́ nv asya mahimā́nam indriyáṁ su-gṛṇánta ānaśúḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

When shall a mortal newly praise the Overcomer of the Atasins? For none, indeed, have reached his greatness, his Indra-power, though they laud him never so well.

Translation

Khi nào một kẻ phàm trần lại có thể mới mẻ ca ngợi Đấng Chinh phục của Atasins? Quả thật, chẳng ai đạt tới sự vĩ đại của ngài, tới quyền năng Indra (indriya) của ngài, dẫu có tán dương hay đến đâu.

Word by Word

• कन्नव्यः: the Kanna(vya)s / the singers (Kanna lineage)
• कन्नव्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: कन्नव्य (प्रातिपदिक; ‘कन्नव्य’ = स्तुतिकर्ता/गायक, ऋषि-नाम/विशेषण)

• अतसीनाम्: of the flax-plants
• अतसीनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अतसी (प्रातिपदिक; ‘अतसी’ = अतसी/अलसी, flax)

• तुरः: the swift/strong one
• तुरः: कर्तृ (विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: तुर (प्रातिपदिक; ‘तुर’ = वेगवान्/शूरः)

• गृणीत: let (him) praise / may (he) sing
• गृणीत: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √गॄ/गृ (स्तुतौ)

• मर्त्यः: a mortal
• मर्त्यः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध)

• हि: indeed / for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात; अवधान/हेतु)

• नु: now / surely
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु (निपात; बल/अनुक्रम)

• अस्य: of him / of this (one)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• महिमानम्: greatness, might
• महिमानम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: महिमन् (प्रातिपदिक)

• इन्द्रियम्: Indra-like power / heroic strength
• इन्द्रियम्: कर्म (महिमानम् इन्द्रियम्—विशेषण/समासार्थः)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रिय (प्रातिपदिक; ‘इन्द्र-सम्बन्धि बलम्/वीर्यम्’)

• स्वः: well / heaven(ly)
• स्वः: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वर्/स्वः (अव्यय/नाम; ‘स्वर्ग’)

• गृणन्तः: praising, singing
• गृणन्तः: कर्तृ
• Type: Verb
• Root: √गॄ/गृ (स्तुतौ)

• आनशुः: they attained / reached
• आनशुः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √अश् (व्याप्तौ/प्रापणे) → आ-√अश्

Attribution

Rishi: RV-derived Indra hymn tradition

Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh (shorter, epigrammatic; AV20 includes mixed meters)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"adbhuta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"Wonder at the unreachable greatness → energized resolve to keep praising anew.","listener_experience":"A mix of humility and uplift; motivation to practice again without cynicism.","intensity":5}