Mantra 12
Sukta 137
Sanskrit (Devanagari)
तमिन्द्रं वाजयामसि महे वृत्राय हन्तवे । स वृषा वृषभो भुवत्
IAST Transliteration
tám índraṁ vājayāmasi mahé vṛtrā́ya hántave | sá vṛ́ṣā vṛṣabhó bhuvat ||
English Translation (Griffith/Whitney)
That Indra we quicken unto victory, for the great deed—to smite Vṛtra. May he be the Bull, the bull-like conqueror.
Translation
Chúng ta khích lệ chính Indra ấy hướng đến chiến thắng, vì đại nghiệp—để đánh diệt Vṛtra. Nguyện Ngài là Bò Đực, là kẻ chinh phục như bò đực.
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वाजयामसिwe invigorate / we strengthen
वाजयामसि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootवाजय् (धातु; वाजयति = वाजं/बलं ददाति, प्रेरयति)
महेfor the great (one)
महे:
सम्प्रदान
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
वृत्रायfor Vṛtra
वृत्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
हन्तवेto slay
हन्तवे:
प्रयोजन/उद्देश्य (क्रियार्थ)
TypeVerb (infinitive)
Rootहन् (धातु) → हन्तु (तुमुन्/तवेन्-प्रत्ययान्त infinitive)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृषाthe bull-like one / the mighty one
वृषा:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक; ‘वृषा’ = बलवान्/वृषभवत्)
वृषभःbull
वृषभः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun
Rootवृषभ (प्रातिपदिक)
भुवत्became / was
भुवत्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Attribution
Rishi: Ṛgvedic seer-tradition (per RV source).
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh (shorter, refrain-like)
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":null,"emotional_arc":"Rousing call → focused intent to strike obstruction → settling into stable strength.","listener_experience":"Short surge of confidence; a ‘ready stance’ for action.","intensity":7}