Mantra 2

Sukta 109

Sanskrit (Devanagari)

ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीरनु स्वराज्यम्

IAST Transliteration

tā́ asya pṛśanāyúvaḥ sómam śrīṇanti pṛ́śnayaḥ | priyā́ índrasya dhénavo vájraṃ hinvanti sā́yakam vásvīr ánu svārā́jyam ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Those, his dappled youthful ones, the speckled, blend the Soma; dear milch-cows of Indra, they drive on the thunderbolt as a missile—bounteous—following after sovereign power.

Translation

Những kẻ trẻ trung lốm đốm của người ấy—những kẻ đốm—pha trộn Soma. Là những bò sữa được Indra yêu quý, họ thúc giục chày sét (vajra) như một mũi tên phóng đi—những kẻ sung túc—noi theo quyền tối thượng tự chủ (svārājya).

Word by Word

• ताः: those (fem. pl.)
• ताः: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्य: of him/this (of him)
• अस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• पृशना: of Pṛśan (a name/epithet)
• पृशना: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पृशन् (प्रातिपदिक)

• युवः: of the young one / of the youth
• युवः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun/Adjective
• Root: युवन् (प्रातिपदिक)

• सोमम्: Soma (the pressed drink)
• सोमम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• श्रीणन्ति: they mix/prepare
• श्रीणन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: श्री (धातु; ‘to mix/prepare, to cook/season’—वैदिक प्रयोग)

• पृश्नयः: the speckled ones (cows)
• पृश्नयः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पृश्नि (प्रातिपदिक)

• प्रियाः: dear, beloved
• प्रियाः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• धेनवः: milch-cows
• धेनवः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: धेनु (प्रातिपदिक)

• वज्रम्: the thunderbolt
• वज्रम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• हिन्वन्ति: they impel/drive
• हिन्वन्ति: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हिव्/हिन्व् (धातु; ‘to impel, set in motion, drive on’)

• सायकम्: the missile/arrow
• सायकम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: सायक (प्रातिपदिक)

• वस्वीः: wealthy, bountiful
• वस्वीः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: वस्वी (प्रातिपदिक; ‘rich, possessing wealth’)

• अनु: after, along, following
• अनु: (क्रियाविशेषण/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय)

• स्वराज्यम्: self-rule, sovereignty
• स्वराज्यम्: कर्म (गत्यर्थ/अनुगमन-लक्ष्य)
• Type: Noun
• Root: स्वराज्य (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Ṛgvedic provenance; follow RV parallel attribution (to be verified).

Devata: Indra (Soma as enabling medium)

Chandas: RV-style meter (verify by RV parallel).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"Preparation → charging → decisive launch → sovereign confidence.","listener_experience":"Practical courage; a feeling of being resourced and ready to strike accurately.","intensity":7}