Mantra 3

Sukta 108

Sanskrit (Devanagari)

त्वां शुष्मिन् पुरुहूत वाजयन्तमुप ब्रुवे शतक्रतो । स नो रास्व सुवीर्यम्

IAST Transliteration

tvā́ṃ śúṣmin puruhūta vājáyantam úpa bruve śatakrato | sá no rā́sva su-vī́ryam

English Translation (Griffith/Whitney)

Thee, O mighty one, much-invoked, prize-winning, I draw near to address, O Hundred-powered: do thou grant unto us good heroism.

Translation

Hỡi Đấng hùng lực, Đấng được khẩn thỉnh nhiều lần, Đấng giành phần thưởng chiến thắng, hỡi Śatakratu—con tiến đến để thưa cùng Ngài. Xin ban cho chúng con dũng lực tốt lành của bậc anh hùng (suvīrya).

Word by Word

• त्वाम्: you (as object)
• त्वाम्: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• शुष्मिन्: O mighty/energetic one
• शुष्मिन्: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: शुष्मिन् (प्रातिपदिक; शुष्म ‘बल/तेज’ से)

• पुरुहूत: O much-invoked one
• पुरुहूत: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: पुरुहूत (प्रातिपदिक; पुरु- ‘बहु’ + हूत ‘आहूत/आह्वात’)

• वाजयन्तम्: (you) who bestows/impels strength (vāja)
• वाजयन्तम्: कर्म (त्वाम् का विशेषण)
• Type: Participle (present active)
• Root: वाजयत् (कृदन्त; √वाजय्/वाज् ‘वाजं प्रेरयति/वाजं जनयति, बल/विजय प्रदान करना’)

• उप: near, towards; in address
• उप: क्रियाविशेषण (ब्रुवे के साथ)
• Type: Indeclinable
• Root: उप (उपसर्ग/अव्यय)

• ब्रुवे: I speak / I address
• ब्रुवे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √ब्रू (वचने)

• शतक्रतो: O hundred-powered/wise one
• शतक्रतो: सम्बोधन
• Type: Noun (epithet)
• Root: शतक्रतु (प्रातिपदिक; शत ‘शत’ + क्रतु ‘शक्ति/योजना’)

• सः: he (i.e., you)
• सः: कर्तृ (रास्व का)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: to us / for us
• नः: सम्प्रदान (दत्तेः)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रास्व: give (to us)!
• रास्व: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √रा (दाने) / √रास् (दाने) वैदिक प्रयोग

• सुवीर्यम्: excellent heroism/valour, good strength
• सुवीर्यम्: कर्म (रास्व का)
• Type: Noun
• Root: सुवीर्य (प्रातिपदिक; सु- ‘उत्तम’ + वीर्य ‘वीरता/पराक्रम’)

Attribution

Rishi: RV-derived (not determinable from excerpt alone).

Devata: Indra

Chandas: Anuṣṭubh-like (exact meter uncertain from excerpt lineation)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From reverent approach to confident request for heroic excellence.","listener_experience":"Uplift, readiness, sharpened focus.","intensity":6}