Mantra 3
Sukta 102
Sanskrit (Devanagari)
वृषणं त्वा वयं वृषन् वृषणः समिधीमहि । अग्ने दीद्यतं बृहत्
IAST Transliteration
vṛ́ṣaṇaṃ tvā vayáṃ vṛ́ṣan vṛ́ṣaṇaḥ samídhīmahi | ágne dī́dyataṃ bṛhát ||
English Translation (Griffith/Whitney)
Thee, the mighty one, we kindle, O Bull—mighty ourselves—O Agni: blaze forth in greatness.
Translation
Hỡi Đấng hùng mạnh, chúng con nhóm lên Ngài—hỡi Bò đực—chúng con cũng nguyện trở nên hùng mạnh. Hỡi Agni, xin bừng cháy rực rỡ trong sự vĩ đại.
Word by Word
वृषणम्the bull/virile one (you)
वृषणम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
त्वाyou (acc.)
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृषन्O bull/virile one
वृषन्:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative epithet)
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
वृषणः(we) bulls/strong ones
वृषणः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
समिधीमहिwe kindle/ignite (for ourselves)
समिधीमहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम्-इध् (इध् दीप्तौ) धातु
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
दीद्यतम्shine (you two)! / blaze forth!
दीद्यतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदीद्/दीदी (दीप्तौ) धातु
बृहत्great, lofty
बृहत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Ṛgvedic provenance (Agni-kindling formula; attribution per RV source)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From deliberate kindling to commanding brilliance and expansion.","listener_experience":"Felt empowerment; uplift; readiness to act.","intensity":7}