Mantra 1

Sukta 62

Sanskrit (Devanagari)

सर्वप्रियत्वम्। प्रियं मा कृणु देवेषु प्रियं राजसु मा कृणु । प्रियं सर्वस्य पश्यत उत शूद्र उतार्ये

IAST Transliteration

sarvápriyatvam | priyáṃ mā kṛṇu devéṣu priyáṃ rā́jasu mā kṛṇu | priyáṃ sárvasya páśyata utá śūdrá utā́rye

English Translation (Griffith/Whitney)

Universal dearness! Make me dear among the gods; make me dear among kings. Make me dear to all that look on—both Śūdra and Ārya.

Translation

Sự được yêu mến khắp nơi! Xin làm cho con được yêu mến giữa các thần; xin làm cho con được yêu mến giữa các vua. Xin làm cho con được yêu mến đối với mọi kẻ đang nhìn—cả Śūdra lẫn Ārya.

Word by Word

• प्रियम्: dear, pleasing
• प्रियम्: कर्म (कृणु इत्यस्य कर्मपदम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) अथवा प्रि (धातु) + यत् (कृत्)

• मा: me
• मा: कर्म (कृणु इत्यस्य कर्म/उद्देश्यः—‘make me’)
• Type: Pronoun
• Root: अव्यय (अस्मद्-प्रथमैकवचनस्य एनक्लिटिक रूपम्)

• कृणु: make! / render!
• कृणु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ

• देवेषु: among the gods
• देवेषु: अधिकरण (येषु—‘among/in’)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear, pleasing
• प्रियम्: कर्म (कृणु इत्यस्य कर्मपदम्)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) अथवा प्रि (धातु) + यत् (कृत्)

• राजसु: among kings
• राजसु: अधिकरण (येषु—‘among’)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• मा: me
• मा: कर्म
• Type: Pronoun
• Root: अव्यय (अस्मद्-प्रथमैकवचनस्य एनक्लिटिक रूपम्)

• कृणु: make! / render!
• कृणु: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ

• प्रियम्: dear, pleasing
• प्रियम्: कर्म
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक) अथवा प्रि (धातु) + यत् (कृत्)

• सर्वस्य: of everyone
• सर्वस्य: सम्बन्ध (genitive: ‘of everyone’)
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• पश्यतः: who sees / seeing
• पश्यतः: सम्बन्ध
• Type: Participle (present active)
• Root: पश्यत् (√पश् ‘to see’ का शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त)

• उत: and also
• उत: (समुच्चय/विकल्प सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• शूद्रः: the Śūdra
• शूद्रः: कर्तृ/विषय (अध्याहृत ‘पश्यति/भवति’ इत्यादौ—‘even the Śūdra’)
• Type: Noun
• Root: शूद्र (प्रातिपदिक)

• उत: and also
• उत: (समुच्चय/विकल्प सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (अव्यय)

• आर्ये: among the Arya / in the noble (one)
• आर्ये: अधिकरण (यत्र/येषु—‘among/in’)
• Type: Noun/Adjective (used substantively)
• Root: आर्य (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (late book; specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī)

Devata: Priya/Prīti (personified favour); also implicitly Devas and Rājas as spheres of power

Chandas: Anuṣṭubh-like

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"shringara","emotional_arc":"From petition to assured belonging.","listener_experience":"Calm confidence; warmth toward all classes and authorities.","intensity":3}