Mantra 1

Sukta 31

Sanskrit (Devanagari)

औदुम्बरमणिः। ११ , १३ पञ्चपदा शक्वरी, १४ विराडास्तारपङ्क्तिः। औदुम्बरेण मणिना पुष्टिकामाय वेधसा । पशूणां सर्वेषां स्फातिं गोष्ठे मे सविता करत्

IAST Transliteration

audúmbareṇa maṇínā púṣṭikāmāya vedhásā | paśū́nāṁ sárveṣāṁ sphātíṁ goṣṭhé me savitā́ karat

English Translation (Griffith/Whitney)

With the Audumbara amulet, for me who crave prosperity, by the wise Ordainer—may Savitṛ make, within my cow-stall, the thriving of all my cattle.

Translation

Với bùa Audumbara (Audumbara-maṇi), cho ta kẻ khao khát thịnh vượng, bởi Đấng an bài minh triết—nguyện Savitṛ làm cho, trong chuồng bò của ta, sự hưng thịnh của mọi đàn gia súc.

Word by Word

• औदुम्बरेण: with the udumbara(-made)
• औदुम्बरेण: करण
• Type: Adjective
• Root: औदुम्बर (प्रातिपदिक; उदुम्बर-सम्बन्धी)

• मणिना: with the jewel/amulet
• मणिना: करण
• Type: Noun
• Root: मणि (प्रातिपदिक)

• पुष्टिकामाय: for (one) desiring nourishment/prosperity
• पुष्टिकामाय: सम्प्रदान
• Type: Noun (compound)
• Root: पुष्टि-काम (प्रातिपदिक; समासः—तत्पुरुषः)

• वेधसे: for the Ordainer/Creator (Savitar)
• वेधसे: सम्प्रदान
• Type: Noun
• Root: वेधस् (प्रातिपदिक)

• पशूनाम्: of cattle/animals
• पशूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Adjective/Pronoun
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• स्फातिम्: increase, thriving
• स्फातिम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: स्फाति (प्रातिपदिक)

• गोष्टे: in the cowshed/stall
• गोष्टे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गोष्ट (प्रातिपदिक)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• सविता: Savitar
• सविता: कर्ता
• Type: Noun (deity name)
• Root: सवितृ (प्रातिपदिक)

• करत्: may (he) make/do
• करत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (not specified in the input)

Devata: Savitṛ (as vedhas, prosperity-impeller)

Chandas: Śakvarī (per the input’s metrical note: pañcapadā śakvarī for 11,13; this verse treated within that metrical frame in the anukramaṇī tradition)

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From desire for increase to calm assurance under Savitṛ’s order.","listener_experience":"Settled confidence, a sense of ‘things will grow in their season.’","intensity":4}