Mantra 38

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

इहैवैधि धनसनिरिहचित्त इहक्रतुः । इहैधि वीर्यऽवत्तरो वयोधा अपराहतः

IAST Transliteration

iháivédhi dhana-sánir ihá-cittá ihá-kratúḥ | iháidhi vīryà-vattaráḥ vayodhā́ áparāhataḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Here verily thrive—winning wealth; here be thy thought, here thy resolve. Here thrive thou, more richly endowed with manly might, bestower of vitality, unconquered.

Translation

Ngay tại đây, quả thật hãy hưng thịnh—người giành được của cải; ngay tại đây là ý nghĩ của ngươi, ngay tại đây là quyết tâm của ngươi. Ngay tại đây hãy hưng thịnh, càng thêm sung mãn dũng lực nam nhi; đấng ban sinh lực, kẻ không bị khuất phục.

Word by Word

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• एव: indeed, just
• एव: —
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)

• एधि: grow, thrive (be prosperous)
• एधि: —
• Type: Verb
• Root: इध् (इधँ वर्धने)

• धनसनिः: winner/gainer of wealth
• धनसनिः: Kartā (एधि इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: धन- + सनि (प्रातिपदिक; ‘प्राप्ति/लाभ’)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• चित्तः: mindful; having one’s mind (fixed)
• चित्तः: Kartā (एधि इत्यस्य; धनसनिः इत्यस्य विशेषणभावेऽपि)
• Type: Noun/Adjective
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• क्रतुः: resolve, will, purposeful power
• क्रतुः: Kartā (एधि इत्यस्य; चित्तः इत्यस्य सह समन्वयः)
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• इह: here
• इह: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)

• एधि: thrive
• एधि: —
• Type: Verb
• Root: इध् (इधँ वर्धने)

• वीर्यवत्: with vigor, powerfully
• वीर्यवत्: —
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत् (वीर्य + वत्; प्रातिपदिक)

• तरः: more, stronger (one)
• तरः: Kartā (एधि इत्यस्य; वीर्यवत् इत्यनेन सह)
• Type: Adjective
• Root: तर (तुलनार्थक-प्रत्यय; प्रातिपदिक)

• वयोधाः: age-sustainer; life-supporting (one)
• वयोधाः: Kartā (एधि इत्यस्य; तरः इत्यस्य विशेषण/समन्वयः)
• Type: Noun/Adjective
• Root: वयोधा (वयस् + धा; प्रातिपदिक)

• अपराहतः: unstruck, unharmed, undefeated
• अपराहतः: Kartā (एधि इत्यस्य; वयोधाः इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: अपराहत (अ- + परा- + हत; कृदन्त-प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (AV 18 domestic-funerary corpus).

Devata: Implicitly the blessing-power of Brahman/mantra; addressed to the living beneficiary.

Chandas: Anuṣṭubh-like (two pādas with compact cadence; Atharvanic anuṣṭubh tendency).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"vira","emotional_arc":"From post-ritual fragility to calm firmness and strength.","listener_experience":"Grounded, reassured, re-empowered to resume life and duty.","intensity":4}