Mantra 26

Sukta 4

Sanskrit (Devanagari)

यास्ते धाना अनुकिरामि तिलमिश्राः स्वधावतीः । तास्ते सन्तूद्भ्वीः प्रभ्वीस्तास्ते यमो राजानु मन्यताम्

IAST Transliteration

yā́s te dhānā́ anukirámi tilámiśrāḥ svadhā́vatīḥ | tā́s te santū́dbhvī́ḥ prabhvī́s tā́s te yamó rājā́ ánu manyatām |

English Translation (Griffith/Whitney)

What grains I strew for thee in order, mingled with sesame, rich in Svadhā—let these be thine, upbearing, puissant; let these for thee King Yama, in due course, acknowledge and approve.

Translation

Những hạt ngũ cốc ta rải cho ngươi theo đúng thứ tự, trộn cùng mè, dồi dào svadhā (năng lực cúng hiến cho tổ tiên). Nguyện chúng thuộc về ngươi, nâng đỡ và đầy uy lực; nguyện vua Yama, đúng thời đúng lúc, thừa nhận và chuẩn thuận cho ngươi.

Word by Word

• याः: which (fem. pl.)
• याः: Kartā (सन्तु इत्यस्य) / सम्बन्धः (ते इत्यनेन)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• धानाः: grains; parched grains
• धानाः: Kartā (सन्तु इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: धान (प्रातिपदिक)

• अनुकिरामि: I strew/sprinkle after (you)
• अनुकिरामि: Kartā (अहम्) / क्रिया
• Type: Verb
• Root: √कॄ (किरति) / √किर् (किरति) + अनु-

• तिलमिश्राः: mixed with sesame
• तिलमिश्राः: विशेषण (धानाः)
• Type: Adjective
• Root: तिल + मिश्र (प्रातिपदिक; समासः)

• स्वधावतीः: possessed of svadhā; accompanied by the svadhā-offering
• स्वधावतीः: विशेषण (धानाः)
• Type: Adjective
• Root: स्वधा + वत् (मतुप्/वतुप्-प्रत्ययान्त प्रातिपदिक)

• ताः: those
• ताः: Kartā (सन्तु इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सन्तु: let them be
• सन्तु: क्रिया (विधिलिङ्ग/आज्ञार्थ)
• Type: Verb
• Root: √अस् (अस्ति)

• उद्भ्वीः: arisen; sprung up
• उद्भ्वीः: विशेषण (ताः/धानाः)
• Type: Adjective (participle-like) / Noun-like epithet
• Root: उद्- + √भू (भवति) → उद्भू (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• प्रभ्वीः: mighty; powerful
• प्रभ्वीः: विशेषण (ताः/धानाः)
• Type: Adjective
• Root: प्र- + √भू (भवति) → प्रभू (कृदन्त-प्रातिपदिक) / प्रभु (प्रातिपदिक)

• ताः: those
• ताः: Karma (मन्यताम् इत्यस्य)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• यमः: Yama
• यमः: Kartā (मन्यताम् इत्यस्य)
• Type: Noun (proper)
• Root: यम (प्रातिपदिक)

• राजा: king
• राजा: सम्बोधन/विशेषण (यमः)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)

• अनु: after; in accordance with
• अनु: क्रियाविशेषण (मन्यताम्)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (अव्यय)

• मन्यताम्: let (him) think/approve
• मन्यताम्: क्रिया (विध्यर्थ)
• Type: Verb
• Root: √मन् (मन्यते)

Attribution

Rishi: Traditionally associated with Atharvanic funeral seers (Aṅgiras/Atharvan complex; hymn-level attribution varies by anukramaṇī).

Devata: Yama (with pitṛ-offering efficacy via Svadhā).

Chandas: Predominantly Anuṣṭubh/related funeral meters (verse-level scansion may vary).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"karuna","emotional_arc":"From tender giving to firm assurance through Yama’s approval.","listener_experience":"Quiet care, solemn tenderness, then relief that the offering is ‘recognized.’","intensity":5}