Mantra 24

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

विराजश्च वै स सर्वेषां च देवानां सर्वासां च देवतानां प्रियं धाम भवति य एवं वेद

IAST Transliteration

virā́jaś ca vaí sá sarvéṣāṃ ca devā́nāṃ sárvāsāṃ ca devatā́nāṃ priyáṃ dhā́ma bhavati yá eváṃ véda

English Translation (Griffith/Whitney)

And verily he—who thus knoweth—becometh the dear abode of Virāj, and of all the Gods, and of all the Divinities.

Translation

Quả thật, ai biết như vậy thì trở thành nơi cư ngụ thân ái của Virāj, của hết thảy các thần, và của mọi thần tính (devatā).

Word by Word

• विराजः: of Virāj
• विराजः: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: विराज् (प्रातिपदिक) / विराज्- (स्त्री. नाम)

• च: and
• च: समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वै: indeed
• वै: निपात (emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै

• सः: he
• सः: कर्तृ (of भवति)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सर्वेषाम्: of all
• सर्वेषाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• सर्वासाम्: of all
• सर्वासाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: समुच्चय (connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च

• देवतानाम्: of the deities
• देवतानाम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देवता (प्रातिपदिक)

• प्रियम्: dear, beloved
• प्रियम्: कर्तृ-समानााधिकरण (predicate adjective to धाम)
• Type: Adjective
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• धाम: abode; seat; dwelling
• धाम: कर्तृ-समानााधिकरण (predicate nominative with सः)
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• भवति: becomes
• भवति: क्रिया (main verb)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• यः: who
• यः: कर्तृ (of वेद)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एवम्: thus; in this way
• एवम्: प्रकार (manner)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम्

• वेद: knows
• वेद: क्रिया (relative-clause verb)
• Type: Verb
• Root: विद् (धातु)

Attribution

Rishi: Traditionally associated with the Brahmavidyā/Skambha complex of AV Book 15 (seer-attribution varies in ancillary lists).

Devata: Virāj; collectively ‘all gods’ and ‘all devatās’.

Chandas: Mixed/prose-like Atharvanic brāhmaṇa-style diction (not a strict metrical ṛc).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From expansive invocation to quiet assurance of being held by the whole.","listener_experience":"Safety, belonging, dignified calm; sense of being a consecrated ‘home’.","intensity":4}