Mantra 15

Sukta 6

Sanskrit (Devanagari)

आहवनीयस्य च वै स गार्हपत्यस्य च दक्षिणाग्नेश्च यज्ञस्य च यजमानस्य च पशूनां च प्रियं धाम भवति य एवं वेद

IAST Transliteration

āhavanī́yasya ca vái sá gā́rhapatyasya ca dakṣiṇāgnéś ca yajñásya ca yájāmānasya ca paśū́nāṃ ca priyáṃ dhā́ma bhavati yá eváṃ véda

English Translation (Griffith/Whitney)

Verily he becomes the beloved seat of the Āhavanīya, and of the Gārhapatya, and of the Southern Fire; of the Sacrifice, of the Sacrificer, and of the Cattle—who thus hath knowledge.

Translation

Quả thật, người nào biết như vậy sẽ trở thành chỗ ngự yêu dấu của lửa Āhavanīya, của lửa Gārhapatya và của lửa phương Nam (Dakṣiṇāgni); cũng là chỗ ngự yêu dấu của tế lễ (yajña), của chủ tế (yajamāna) và của đàn gia súc.

Word by Word

• आहवनीयस्य: of the Āhavanīya (sacrificial fire)
• आहवनीयस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun (अग्निनाम)
• Root: आहवनीय (प्रातिपदिक; √हु ‘यज्ञे होमकर्मणि’ से निष्पन्न)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• वै: indeed
• वै: —
• Type: Indeclinable
• Root: वै

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• गार्हपत्यस्य: of the Gārhapatya (household fire)
• गार्हपत्यस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun (अग्निनाम)
• Root: गार्हपत्य (प्रातिपदिक; गृहपति-सम्बन्धी)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• दक्षिणाग्नेः: of the Dakṣiṇāgni (southern fire)
• दक्षिणाग्नेः: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun (अग्निनाम)
• Root: दक्षिणाग्नि (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• यज्ञस्य: of the sacrifice
• यज्ञस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक; √यज्)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• यजमानस्य: of the sacrificer
• यजमानस्य: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यजमान (प्रातिपदिक; √यज् से वर्तमानकृदन्त-आधारित ‘यजमान’)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पशूनाम्: of the cattle/animals
• पशूनाम्: सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• प्रियं: a dear (thing); beloved
• प्रियं: Karma (भवति का विधेय/फल)
• Type: Adjective (substantive use)
• Root: प्रिय (प्रातिपदिक)

• धाम: abode; seat; station
• धाम: Karma (भवति का विधेय/फल)
• Type: Noun
• Root: धामन् (प्रातिपदिक)

• भवति: becomes
• भवति: —
• Type: Verb
• Root: √भू

• यः: who
• यः: Kartā (वेद का)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• एवं: thus; in this manner
• एवं: —
• Type: Indeclinable
• Root: एवम्

• वेद: knows
• वेद: —
• Type: Verb
• Root: √विद् (ज्ञान)

Attribution

Rishi: See AV Śaunaka Anukramaṇī for 15.6 assignment (AV 15 is often treated as theological-ritual material).

Devata: Agni (threefold) and Yajña; secondarily the principle of Vidyā (knowledge) as efficacious.

Chandas: Prose-like Atharvanic diction (didactic refrain).

Mantra Rasa

{"primary_rasa":"shanta","secondary_rasa":"adbhuta","emotional_arc":"From enumeration to repose: many powers culminate in a single stable seat.","listener_experience":"Settled authority, quiet confidence, sense of being ‘established’.","intensity":5}